يکشنبه ٢٨ آبان ١٣٩٦
EN
ورود - عضویت
در صورتی که هنوز عضو سایت نشده اید، از طریق عضویت اقدام نمائید! close
" صندوق ضمانت سرمایه گذاری تعاون از بین متقاضیان واجد شرایط در سراسر کشور ، نمایندگی فعال می پذیرد.
ارتباط با مدیر عامل
سرویس پست الکترونیک
اوقات شرعی
پیوندها
نظرسنجی
به نظر شما تاثیر خدمت جدید صندوق در قالب"تضمین معاملات تعاونی ها" در کدام مورد بیشتر است؟

تقویت توان مالی تعاونی ها
افزایش قدرت رقابت تعاونی ها
گسترش بازار شرکت های تعاونی

صفحه اصلی > قوانین و مقررات > قانون اجرای سیاست های کلی اصل 44 
قانون اصلاح موادی از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری
اسلامی‌ایران و اجراء سیاستهای کلی
اصل چهل و چهارم(44) قانون اساسی

فصل اول - تعاریف

ماده 1- در این قانون اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به‌کار برده می‌‌شود:
1- بازار: به فضایی جغرافیایی یا مجازی اطلاق می‌‌شود که در آن خریداران و
فروشندگان، کالاها و خدمات مشابه یا جانشین نزدیک را مبادله می‌‌کنند.
2- کالا: هرشیء ‌منقول و یا غیرمنقول که می‌‌تواند مورد مبادله و استفاده قرار
‌گیرد.
3- خدمت: محصول غیرملموسی که استفاده از آن از فرایند تولید آن قابل تفکیک نیست.
4- بنگاه: واحد اقتصادی که در تولید کالا یا خدمت فعالیت می‌‌کند، اعم از آن‌که
دارای شخصیت حقوقی یا حقیقی باشد.
5- شرکت: شخص حقوقی که با رعایت قانون تجارت یا قانون خاص حسب مورد تشکیل شده
باشد.
6- سهام مدیریتی: میزانی از سهام یک شرکت که دارنده آن طبق اساسنامه اختیار تعیین
حداقل یک عضو را در هیأت مدیره شرکت دارد.
7- سهام کنترلی: حداقل میزان سهام مورد نیاز برای آن‌که دارنده آن قادر به تعیین
اکثریت اعضاء هیأت مدیره شرکت باشد.
8- شرکت تعاونی: شخص حقوقی است که با رعایت قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری
اسلامی‌ایران مصوب 1370 مجلس شورای اسلامی‌و موادی از قانون شرکتهای تعاونی مصوب
1350 که نسخ نشده‌است و اصلاحات بعدی آنها تشکیل شده باشد. این نوع شرکت تعاونی
متعارف نیز نامیده می‌‌شود.

9- شرکت تعاونی سهامی‌عام: نوعی شرکت سهامی‌عام است که با رعایت قانون تجارت و
محدودیت‌های مذکور در این قانون تشکیل شده باشد.
10- شرکت تعاونی فراگیر ملی: نوعی تعاونی متعارف یا سهامی‌عام است که برای
فقرزدایی از سه دهک پائین درآمدی تشکیل می‌‌شود. عضویت سایر افراد در این تعاونی
آزاد است ولی در بدو تشکیل حداقل هفتاد درصد(70%) اعضاء آن باید از سه‌دهک پائین
درآمدی باشند.
11- رقابت: وضعیتی در بازار که در آن تعدادی تولیدکننده، خریدار و فروشنده مستقل
برای تولید، خرید و یا فروش کالا یا خدمت فعالیت می‌‌کنند، به‌طوری که هیچ‌یک از
تولیدکنندگان، خریداران و فروشندگان قدرت تعیین قیمت را در بازار نداشته باشند یا
برای ورود بنگاهها به بازار یا خروج از آن محدودیتی وجود نداشته باشد.
12- انحصار: وضعیتی در بازار که سهم یک یا چند بنگاه یا شرکت تولید‌کننده، خریدار
و فروشنده از عرضه و تقاضای بازار به میزانی باشد که قدرت تعیین قیمت و یا مقدار
را در بازار داشته باشد، یا ورود بنگاههای جدید به بازار یا خروج از آن با محدودیت
مواجه باشد.
13- انحصار طبیعی: وضعیتی از بازار که یک بنگاه به دلیل نزولی بودن هزینه متوسط،
می‌‌تواند کالا یا خدمت را به قیمتی عرضه کند که بنگاه دیگری با آن قیمت قادر به
ورود یا ادامه فعالیت در بازار نباشد.
14- انحصار قانونی: وضعیتی از بازار که به موجب قانون، تولید، فروش و یا خرید کالا
و یا خدمت خاص در انحصار یک یا چند بنگاه معین قرار می‌‌گیرد.
15- وضعیت اقتصادی مسلط: وضعیتی در بازار که در آن توانایی تعیین قیمت، مقدار عرضه
یا تقاضای کالا یا خدمت یا شرایط قرارداد در اختیار یک یا چند شخص حقیقی و یا
حقوقی قرار گیرد.
16- ادغام: اقدامی‌که براساس آن چند شرکت، ضمن محو شخصیت حقوقی خود، شخصیت حقوقی
واحد و جدیدی تشکیل دهند یا در شخصیت حقوقی دیگری جذب شوند.
17- تجزیه: اقدامی‌که براساس آن یک شرکت ضمن محو شخصیت حقوقی خود دو یا چند شخصیت
حقوقی جدید تشکیل دهد.
18- بنگاه یا شرکت کنترل‌کننده: بنگاه یا شرکتی که از طریق تملک تمام یا قسمتی از
سهام یا سرمایه یا مدیریت و یا از طرق دیگر، فعالیتهای اقتصادی بنگاهها یا شرکتهای
دیگر را در یک بازار کنترل می‌‌کند.
19- مدیران شرکت: اعضاء هیأت مدیره، مدیر عامل و افراد دارای عناوین مشابه یا هر
شخص دیگری که مسؤولیت تصمیم‌گیری در شرکت، به موجب قانون و یا اساسنامه آن‌، یا به
موجب حکم دادگاه و یا مراجع ذی‌صلاح قانونی به آنها واگذار شده باشد.
20- اخلال در رقابت: مواردی که موجب انحصار، احتکار، افساد در اقتصاد، اضرار به
عموم، منتهی شدن به تمرکز و تداول ثروت در دست افراد و گروههای خاص، کاهش مهارت و
ابتکار در جامعه و یا سلطه اقتصادی بیگانه بر کشور شود.

فصل دوم - قلمرو فعالیتهای هر یک از بخش‌های دولتی، تعاونی و خصوصی

ماده 2 - فعالیتهای اقتصادی در جمهوری اسلامی‌ایران شامل تولید، خرید و یا فروش
کالاها و یا خدمات به سه گروه زیر تقسیم می‌‌شود:
گروه یک- تمامی‌فعالیتهای اقتصادی به جز موارد مذکور در گروه دو و سه این ماده.
گروه دو- فعالیتهای اقتصادی مذکور درصدراصل چهل و چهارم (44) قانون‌اساسی به جز
موارد مذکور در گروه سه این ماده.
گروه سه‌- فعالیتها، مؤسسات و شرکت‌های مشمول این گروه عبارتند از:
1) شبکه‌های مادر مخابراتی و امور واگذاری بسامد(فرکانس)،
2) شبکه‌های اصلی تجزیه و مبادلات و مدیریت توزیع خدمات پایه پستی،
3) تولیدات محرمانه یا ضروری نظامی‌، انتظامی‌و امنیتی به تشخیص فرماندهی کل
نیروهای مسلح،
4) شرکت ملی نفت ایران و شرکت‌های استخراج و تولید نفت خام و گاز،
5) معادن نفت و گاز،
6) بانک مرکزی جمهوری اسلامی‌ایران، بانک ملی ایران، بانک سپه، بانک صنعت و معدن،
بانک‌توسعه صادرات، بانک کشاورزی، بانک مسکن و بانک توسعه تعاون،
7) بیمه مرکزی و شرکت بیمه ایران،
8) شبکه‌های اصلی انتقال برق،
9) سازمان هواپیمایی کشوری و سازمان بنادر و کشتیرانی جمهوری اسلامی‌ایران،
10) سدها و شبکه‌های بزرگ آبرسانی،
11) رادیو و تلویزیون،
تشخیص، انطباق و طبقه‌بندی فعالیتها و بنگاههای اقتصادی موضوع این ماده با هر یک
از سه گروه به پیشنهاد وزارت اموراقتصادی‌ودارایی ظرف شش‌ماه به تصویب هیأت وزیران
می‌‌رسد و در مورد بند (3) گروه سه، مصوبه هیأت وزیران باید به تصویب فرماندهی کل
نیروهای مسلح برسد.

ماده 3 - قلمرو فعالیتهای اقتصادی دولت به‌شرح زیر تعیین می‌‌شود:
الف - مالکیت، سرمایه‌گذاری و مدیریت برای دولت در آن دسته از بنگاههای اقتصادی که
موضوع فعالیت آنها مشمول گروه یک مادة (2) این قانون است، اعم ازطرحهای تملک
داراییهای سرمایه‌ای، تأسیس مؤسسه و یا شرکت دولتی، مشارکت با بخش‌های خصوصی و
تعاونی و بخش عمومی‌غیر دولتی، به هرنحو وبه هرمیزان ممنوع است.
تبصره 1 - دولت مکلف است سهم، سهم الشرکه، حق تقدم ناشی از سهام و سهم‌الشرکه،
حقوق مالکانه‌، حق بهره‌برداری و مدیریت خود را در شرکتها‌، بنگاهها و مؤسسات
دولتی و غیر دولتی که موضوع فعالیت آنها جزء گروه یک مادة(2) این قانون است، تا
پایان قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی‌ایران به
بخش‌های خصوصی، تعاونی و عمومی‌غیردولتی واگذار نماید.
تبصره 2- تداوم مالکیت، مشارکت و مدیریت دولت در بنگاههای مربوط به گروه یک ماده
(2) این قانون و بعد از انقضاء قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و
فرهنگی جمهوری اسلامی‌و یا شروع فعالیت در موارد ضروری تنها با پیشنهاد دولت و
تصویب مجلس شورای اسلامی‌و برای مدت معین مجاز است.
تبصره 3 - در مناطق کمتر توسعه یافته و یا در زمینه فناوری‌های نوین و صنایع
پرخطر، دولت می‌تواند برای فعالیتهای گروه یک ماده(2) از طریق سازمانهای توسعه‌ای
مانند سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران تا سقف چهل‌ونه درصد (49%) با بخش‌های
غیر دولتی مشترکاً سرمایه‌گذاری کند. دراین موارد دولت مکلف است سهام دولتی را در
بنگاه جدید حداکثر ظرف سه سال پس از بهره‌برداری به بخش غیر دولتی واگذار کند.
ب - دولت مکلف است هشتاددرصد(80%) از ارزش مجموع سهام بنگاههای دولتی در هر فعالیت
مشمول گروه دو ماده (2) این قانون به استثناء راه و راه‌آهن را به بخش‌های خصوصی،
تعاونی و عمومی‌غیردولتی واگذار نماید.
تبصره 1- دولت مجاز است به منظور حفظ سهم بهینه بخش دولتی در فعالیتهای گروه دو
ماده (2) این قانون با توجه به حفظ حاکمیت دولت، استقلال کشور، عدالت اجتماعی و
رشد و توسعه اقتصادی به میزانی سرمایه‌گذاری نماید که سهم دولت از بیست درصد (20%)
ارزش این فعالیتها در بازار بیشتر نباشد.
تبصره 2 ـ بخشهای غیردولتی مجاز به فعالیت در زمینه راه و راه‌آهن هستند. سهم
بهینه ‌بخشهای دولتی و غیردولتی در فعالیتهای راه و راه آهن مطابق آئین‌نامه‌ای
خواهد بود که به پیشنهاد مشترک وزارت راه‌وترابری و وزارت اموراقتصادی و دارایی به
تصویب شورای عالی اجراء سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم(44) قانون اساسی خواهد رسید.
تبصره 3 ـ دولت مکلف است درحد مقابله با بحران نسبت به تأمین کالاهای اساسی مانند
گندم و سوخت برای مدت معین، تمهیدات لازم را بیندیشد.
ج - سرمایه‌گذاری، مالکیت و مدیریت در فعالیتها و بنگاههای مشمول گروه سه مادة‌(2)
این قانون منحصراً در اختیار دولت است.
تبصره 1- خرید خدمات مالی، فنی، مهندسی و مدیریتی از بنگاههای بخش‌های غیردولتی
درفعالیتهای گروه سه ماده(2) این قانون به شرط حفظ مالکیت صددرصد‌(100%) دولت طبق
آئین‌نامه ای که ظرف مدت شش‌ماه به پیشنهاد وزارت امور‌اقتصادی و دارایی با
هماهنگی دستگاههای ذی‌ربط به تصویب هیأت وزیران می‌رسد، مجاز است.
آئین‌نامه مربوط به کالاها و خدمات نظامی‌، انتظامی‌و امنیتی نیروهای مسلح و
امنیتی حداکثر ظرف مدت سه ماه توسط وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح تهیه و جهت
تصویب به فرماندهی کل نیروهای مسلح تقدیم خواهد شد.
تبصره 2 ـ‌ فعالیتهای حوزه‌های سلامت، آموزش و تحقیقات و فرهنگ مشمول این قانون
نیست و هرگونه توسعه توسط بخشهای دولتی و غیردولتی و همچنین هرگونه واگذاری به بخش
غیردولتی در این حوزه‌ها مطابق لایحه‌ای خواهد بود که ظرف مدت یک‌سال از ابلاغ این
قانون به تصویب مجلس شورای اسلامی می‌رسد.

ماده 4 – قلمرو فعالیتهای اقتصادی بخش غیردولتی به شرح زیر تعیین می‌شود :
الف – سرمایه‌گذاری، مالکیت و مدیریت در فعالیتهای گروه یک مادة (2) این قانون
منحصراً در اختیار بخش غیردولتی است.
تبصره - ورود دولت در این فعالیتها با رعایت تبصره‌های(2) و(3) بند(الف) ماده (3)
این قانون مجاز است.
ب- سرمایه‌گذاری، مالکیت و مدیریت در فعالیتهای گروه دو ماده (2) این قانون برای
بخش‌های خصوصی، تعاونی و مؤسسات عمومی‌غیردولتی مجاز است.
ج- فعالیت بخشهای خصوصی و تعاونی و عمومی‌غیردولتی در موارد مشمول گروه سه ماده
(2) این قانون با رعایت تبصره(1) بند «ج» ماده (3 ) این قانون مجاز است.

ماده 5 - بانکهای غیر دولتی و مؤسسات مالی و اعتباری و سایر بنگاههای واسطه پولی
که قبل و بعد از تصویب این قانون تأسیس شده یا می‌‌شوند و بانکهای دولتی که سهام
آنها واگذار می‌شود صرفاً در قالب شرکتهای‌سهامی‌‌عام و تعاونی‌سهامی‌‌عام مجاز به
فعالیت هستند. سقف مجاز تملک سهام به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم برای هر
شرکت‌سهامی‌‌عام یا تعاونی سهامی‌‌عام یا هر مؤسسه و نهاد عمومی‌غیر دولتی
ده‌درصد‌(10%) و برای اشخاص حقیقی و سایر اشخاص حقوقی پنج درصد (5%) تعیین می‌شود.
معاملات بیش از سقف‌های مجاز در این ماده توسط هر یک از اشخاص مذکور باطل و
ملغی‌الأثر است. افزایش سقف سهم مجاز از طریق ارث نیز مشمول این حکم است و وراث
ویا اولیاء قانونی آنها ملزم به فروش مازاد بر سقف، ظرف مدت دو ماه پس از صدور
گواهی حصر وراثت خواهند بود. افزایش قهری سقف مجاز سهام به هر طریق دیگر باید ظرف
مدت سه‌ماه به سقف‌های مجاز این ماده کاهش یابد.
تبصره 1- اشخاص حقیقی سهامدار بنگاههای موضوع این ماده و اعضاء خانواده آنها شامل
همسر، فرزندان و همسران آنان، برادر، خواهر، پدر و مادر منحصراً‌تا سقفی مجاز هستند
سهام داشته باشند که نتوانند مشترکاً بیش از یک عضو هیأت مدیره را در این بنگاه
تعیین کنند.
تبصره 2 ـ دولت مکلف است با پیشنهاد بانک مرکزی که به تأیید شورای پول و اعتبار
می‌‌رسد، اقدامات قانونی لازم را ظرف مهلت سه ماه در خصوص نحوه تأسیس و اداره
بنگاههای موضوع این ماده به انجام رساند.
تبصره 3- بنگاههای غیر دولتی موجود موضوع این قانون موظفند ظرف یک‌سال از تاریخ
تصویب این قانون خود را با شرایط این ماده تطبیق دهند.
تبصره 4 ـ تعاونی‌های اعتباری قرض‌الحسنه‌و صندوق‌های قرض‌الحسنه‌ای که منحصراً به
امر قرض‌الحسنه می‌‌پردازند، از شمول این ماده مستثنی بوده و تابع مقررات خود
می‌‌باشند.

ماده 6 - مؤسسات عمومی‌غیردولتی موضوع ماده (5) قانون محاسبات عمومی‌مصوب 1366 و
اصلاحات بعدی آن و شرکتهای تابعه و وابسته آنها حق مالکیت مستقیم و غیرمستقیم
مجموعاً حداکثر تا چهل درصد (40%) سهم بازار هر کالا و یا خدمت را دارند.
تبصره1- تأدیه بدهی‌های دولت به این مؤسسات، نهادها و شرکتها از طریق واگذاری سهام
موضوع این قانون تنها با رعایت سقف‌های مقرر در این قانون مجاز است.
تبصره2 - وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است بر حسن اجراء این ماده و تبصره آن
نظارت کند و در صورت مشاهده موارد مغایر، آن را به شورای‌عالی اجراء سیاستهای کلی
اصل چهل و چهارم(44) جهت اتخاذ تصمیم اعلام نماید.

ماده 7 - به منظور تسهیل و تسریع در امر سرمایه‌گذاری و صدور مجوز فعالیتهای
اقتصادی برای بخش‌های غیردولتی در قلمروهای مجاز، دستگاههای دولتی موضوع ماده(86)
این قانون، شوراهای اسلامی‌شهر، شهرداریها و مجامع و اتحادیه‌های صنفی موظفند
ترتیبی اتخاذ نمایند تا کلیه مقررات ناظر بر صدور پروانه‌ها و مجوزهای
سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار با رویکرد حذف مجوزهای غیرضروری، تسهیل شرایط دریافت
مجوزها و شفاف‌سازی فعالیتهای اقتصادی حداکثر ظرف شش ماه پس از تصویب این قانون به
گونه‌ای اصلاح، تهیه و تدوین شود که پاسخ متقاضی حداکثر ظرف ده روز از تاریخ ثبت
درخواست توسط مرجع ذی‌ربط کتباً داده شود.در صورت مثبت بودن پاسخ، مرجع ذی‌ربط موظف
است فهرست مدارک مورد نیاز و عنداللزوم صورت هزینه های قانونی را کتباً به متقاضی
اعلام و پس از دریافت مدارک کامل و اسناد واریز وجوه مورد نیاز به حسابهای اعلام
شده، حداکثر ظرف یک‌ماه نسبت به انجام کار، صدور پروانه، مجوز یا عقد قرارداد با
متقاضی، اقدام نماید. چنانچه هریک از مراجع مسؤول صدور پروانه یا مجوز طی یک‌ماه
فوق‌الذکر قادر به انجام تعهد خود نباشد، با موافقت ستاد سرمایه‌گذاری استان برای
یک‌بار و حداکثر یک‌ماه دیگر فرصت خواهد یافت.
تبصره 1- در صورت منفی بودن پاسخ، مرجع ذی‌ربط موظف است علت را به صورت مستند و
مکتوب به متقاضی اعلام نماید.
تبصره 2- در صورت مثبت بودن پاسخ، چنانچه مرجع ذی‌ربط در پایان مدت اعلام شده به
تعهد خود عمل ننماید و یا در صورت منفی بودن پاسخ، چنانچه متقاضی از پاسخ دریافتی
قانع نشود اعتراض متقاضی در ستاد سرمایه‌گذاری استان قابل طرح است.
ستاد سرمایه‌گذاری استان به ریاست استاندار یا معاون برنامه‌ریزی وی و رؤسای
سازمانهای صنایع و معادن، جهاد کشاورزی، کاروامور اجتماعی، بازرگانی، امور اقتصادی
و دارایی و ادارات کل تعاون و حفاظت محیط‌زیست هر استان تشکیل می‌‌شود. این ستاد
مکلف است ظرف مدت پانزده روز از تاریخ دریافت اعتراض، به موضوع در چهارچوب مقررات
دستگاههای ذی‌ربط رسیدگی و در صورت وارد دانستن اعتراض، رئیس ستاد دستور تجدید
رسیدگی به تقاضای متقاضی را صادر می‌کند و فرد یا افراد متخلف را به هیأت تخلفات
اداری ذی‌ربط معرفی می‌‌نماید. چنانچه هیأت، تخلف این‌گونه افراد را تأیید نماید
به مجازاتهای مقرر در بندهای«د» به بعد ماده(9) قانون رسیدگی به تخلفات اداری
(مصوب 7/9/1372) محکوم خواهند شد.

جلسات ستاد با حضور دو سوم اعضاء رسمیت دارد و تصمیمات آن با رأی اکثریت مطلق
حاضرین معتبر است.
در مواردی که طرح متقاضی به موافقت دستگاههای فرااستانی نیاز داشته باشد به اعتراض
وی در هیأتی متشکل از معاونین دستگاههای ذی‌ربط فوق‌الذکر به ریاست وزیر امور
اقتصادی‌و دارایی یا معاون وی به ترتیب مقرر در این تبصره رسیدگی خواهد شد.
تبصره 3- وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است ظرف شش ماه از تصویب این قانون با
همکاری کلیه مراجع صدور مجوز یا پروانه کاری یا بهره‌برداری یا نظایر آن کتاب
راهنمای سرمایه‌گذاری در کلیه فعالیتهای اقتصادی را منتشر و هر شش ماه یک‌بار با
رویکرد تسهیل مقررات و حذف مجوزهای غیر ضروری، آن را مورد تجدید نظر قرار دهد. این
کتاب راهنما تنها مستند تعیین تکالیف متقاضیان سرمایه‌گذاری است. هیچ نهاد و مرجعی
حق ندارد برای اعطاء مجوز یا پروانه، مدارک یا شرایطی بیشتر از موارد مصرح در آن
را مطالبه کند.
تبصره 4- رئیس جمهور موظف است هیأتی را مأمور نظارت بر مقررات‌زدایی و تسهیل شرایط
صدور مجوزها و پروانه‌فعالیتهای اقتصادی نماید. این هیأت مکلف است برای مواردی که
تحقق این اهداف محتاج به تغییر قوانین است، لوایح مورد نظر را تهیه و تقدیم هیأت
وزیران نماید.
تبصره 5- کلیه مراجعی که به هر نحو مجوز یا پروانه فعالیت اقتصادی صادر می‌‌کنند،
موظفند هر شش ماه یک‌بار اطلاعات مربوط به مجوزهای صادره و واحدهای فعال در هر کسب
و کار را که ورود به آنها به مجوز یا پروانه نیاز دارد در اختیار متقاضیان قرار
داده و برای اطلاع عموم منتشر نمایند.
آئین‌نامه اجرائی این ماده به پیشنهاد وزارت اموراقتصادی‌ودارایی ظرف مدت سه‌ماه
به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
‎‎‎‎
ماده8 - هر امتیازی که برای بنگاههای دولتی با فعالیت اقتصادی گروه یک و دو ماده
(2) این قانون مقرر ‌شود، عیناً و با اولویت برای بنگاه یا فعالیت اقتصادی مشابه در
بخش خصوصی، تعاونی و عمومی‌غیردولتی باید درنظر گرفته شود.
تبصره - دولت مکلف است ظرف سه ماه پس از تصویب این قانون کلیه امتیازات موجود
موضوع این ماده را لغو کند یا تعمیم دهد.

فصل سوم - سیاستهای توسعه بخش تعاون
ماده 9 – به‌منظورافزایش سهم بخش تعاون دراقتصاد کشور به بیست‌وپنج‌درصد‌(25%) تا
پایان سال 1393، دولت موظف است اقدامات زیر را معمول دارد:
الف- سند توسعه بخش تعاون توسط وزارت تعاون با همکاری وزارت جهاد‌کشاورزی، سازمان
مدیریت‌و برنامه‌ریزی کشور، وزارت امور اقتصادی‌ و دارایی، وزارت بازرگانی، بانک
مرکزی جمهوری اسلامی‌ایران و اطاق ‌تعاون ‌مرکزی جمهوری اسلامی‌ایران که در آن
مجموعه راهکارهای نیل به سهم بیست‌وپنج‌درصد (25%) و مسؤولیت هر یک از دستگاهها
تعیین شده باشد، تهیه و برای تصویب به هیأت وزیران تقدیم می‌‌شود. این سند باید
مبنای تدوین بودجه‌های سالانه قرار گیرد.
ب- در کلیه مواردی که دولت برای حمایت از بخش غیردولتی مشوقهایی را – به‌جز
مالیاتها - ارائه می‌‌کند، این حمایت برای تعاونیها بیست ‌درصد (20%) بیش از بخش
غیرتعاونی خواهدبود.
ج – علاوه بر حمایت موضوع بند«ب» این ماده، حمایت‌های زیر در شرکتهای‌ تعاونی
انجام خواهد گرفت:
1- کمک بلاعوض و پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه برای تأمین تمام یا بخشی از آورده
شرکتهای تعاونی‌ که اعضاء آن درزمان دریافت این حمایت جزء سه دهک اول درآمدی جامعه
باشند.
2- تخفیف حق‌بیمه سهم کارفرما برای اعضاء شاغل در هر تعاونی به‌میزان بیست‌درصد
(20%).
3- ارائه مشاوره، کمک به ارتقاء بهره‌وری، آموزش کارآفرینی، مهارت، کارآموزی،
به‌صورت رایگان.
4- پرداخت یارانه سود تسهیلات بانکی و سایر هزینه‌های سرمایه‌گذاری اولیه برای
راه‌اندازی شرکت تعاونی.
5- کمک به انجام مطالعات، تهیه طرح، راه اندازی بانک اطلاعاتی، تملک و آماده‌سازی
اراضی.
د - کمک به تشکیل شرکتهای تعاونی سهامی‌‌عام و تعاونی‌های فراگیرملی برای فقرزدایی
و ایجاد و گسترش اتحادیه تعاونی تخصصی.
هـ - حمایت مالی برای توانمندسازی اطاقهای تعاون.
و - تأسیس بانک توسعه تعاون با سرمایه اولیه معادل پنج هزار میلیارد ریال از محل
حساب ذخیره‌ارزی توسط دولت برای تأمین منابع سرمایه‌ای بخش تعاون.
اساسنامه این بانک حداکثر ظرف مدت سه ماه پس از تصویب این قانون با رعایت قوانین و
مقررات بانکی با پیشنهاد مشترک وزارت تعاون و وزارت اموراقتصادی ودارایی به تصویب
هیأت وزیران می‌رسد. وزیر تعاون رئیس مجمع عمومی‌بانک مذکور خواهد بود.
تبصره 1- صندوق تعاون پس از تأسیس بانک توسعه تعاون با اصلاح اساسنامه به صندوق
ضمانت سرمایه‌گذاری تعاون بدون داشتن حق ایجاد شعبه، تبدیل می‌‌شود.
شعب صندوق با کلیه امکانات، دارایی و نیروی انسانی آن به بانک توسعه تعاون واگذار
می‌‌شود.
تسویه‌حساب فی مابین صندوق و بانک توسط کارگروهی متشکل از وزیر تعاون،
وزیرامور‌اقتصادی ‌و ‌دارایی، رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ظرف حداکثر
سه‌ماه پس از واگذاری شعب انجام می‌‌گردد.
تبصره 2- سهم دولت از سود قابل تقسیم بانک توسعه تعاون برای تأمین بخشی از کمک‌های
دولت به بخش تعاون صرف می‌‌شود.
تبصره 3- حمایتهای مذکور در این ماده مانع از اختصاص سایر حمایتهای مربوط به اقشار
خاص مثل روستاییان، افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی، ایثارگران و نظایر آن نخواهد
بود.
ز- منابع لازم برای اجراء این ماده در بودجه سالانه در ردیف مستقلی تحت عنوان
«شکل‌گیری و توانمند سازی تعاونی‌ها» منظور خواهد شد.
ح- وزارت تعاون موظف است در جهت حذف مداخله دولت در امور اجرائی و مدیریتی
تعاونیها و بهبود سیاستهای توسعه بخش، با همکاری اطاق تعاون مرکزی جمهوری
اسلامی‌ایران ظرف شش‌ماه پس از تصویب این قانون، نسبت به بازنگری در قوانین و
مقررات حاکم بر بخش تعاونی اقدام و لوایح مورد نیاز را به هیأت وزیران پیشنهاد
نماید.

ماده 10 - کلیه شرکتها و اتحادیه‌های تعاونی مجازند در بدو تأسیس یا هنگام افزایش
سرمایه تا سقف چهل‌ونه درصد (49%) سهام خود را با امکان اعمال رأی حداکثر تا
سی‌وپنج (35%) کل آراء و تصدی کرسیهای هیأت مدیره به همین نسبت به شرط عدم نقض
حاکمیت اعضاء و رعایت سقف معین برای سهم و رأی هر سهامدار غیرعضو که در اساسنامه
معین خواهد شد به اشخاص حقیقی یا حقوقی غیرعضو واگذار نمایند.

فروش به اشخاص غیرایرانی باید با رعایت مقررات حاکم بر سرمایه‌گذاری خارجی باشد.
همچنین شرکتهای تعاونی مجازند نسبت به تشکیل اتحادیه‌های تعاونی تخصصی در چهارچوب
مواد (61) و (62) قانون شرکتهای تعاونی مصوب سال 1350 و بدون رعایت تبصره «2» ماده
(43) قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی‌ایران مصوب‌1370 اقدام نمایند.
در مجمع عمومی انواع اتحادیه‌های تعاونی میزان رأی اعضاء متناسب با تعداد اعضاء و
میزان سهام یا حجم معاملات آنها با اتحادیه یا تلفیقی از آنها وفق اساسنامه تعیین
می‌‌گردد.
معاملات مدیران شرکتهای تعاونی و اتحادیه‌های تعاونی مشمول ماده (129) قانون تجارت
خواهد بود.
ماده 11- متن زیر به عنوان تبصره «6» به ماده (105) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب
1366 و اصلاحات بعدی آن الحاق می‌‌گردد:
تبصره 6- درآمد مشمول مالیات ابرازی شرکتها و اتحادیه‌های تعاونی متعارف و شرکتهای
تعاونی سهامی‌عام مشمول بیست وپنج درصد(25%)‌تخفیف از نرخ موضوع این ماده
می‌‌باشد.

ماده 12- وزارت تعاون موظف است تمهیدات لازم را به منظور تشکیل و توسعه تعاونی‌های
سهامی‌عام با رعایت شرایط زیر معمول داشته و بر حسن اجراء آن نظارت نماید:
1- حداکثر سهم هر شخص حقیقی، مستقیم و غیرمستقیم در زمان تأسیس و طول فعالیت نباید
از نیم درصد سرمایه شرکت تجاوز کند.
2- اشخاص حقوقی سهامدار شرکت تعاونی سهامی‌عام، هرگاه خود شرکت تعاونی‌فراگیرملی
یا تعاونی سهامی‌عام باشند حداکثر حق مالکیت ده‌درصد (10%) سهام را دارند. سایر
اشخاص حقوقی متناسب با تعداد سهامداران مستقیم و غیرمستقیم خود حداکثر حق مالکیت
پنج درصد (5%) از سهام را دارند.
3- هر یک از اشخاص حقوقی دولتی و مجموع آنها با رعایت مفاد این قانون در مناطق
کمتر توسعه‌یافته تا چهل‌ونه درصد (49%) و در سایر مناطق تا بیست‌درصد(20%)
فعالیتهای مجاز در این قانون مجاز به مشارکت با تعاونی از منابع داخلی خود هستند.
مؤسسات عمومی غیر دولتی نیز هر یک تا بیست درصد(20%) و جمعاً تا چهل‌ونه‌درصد‌(49%)
مجاز به مشارکت هستند.
در هر حال سهم مجموع بنگاهها و مؤسسات عمومی‌غیردولتی و شرکتهای دولتی مستقیم و
غیرمستقیم چه در میزان سهام و چه در کرسی‌های هیأت مدیره نباید از چهل‌ونه‌درصد
(49%) بیشتر گردد.
4- در زمان افزایش سرمایه، در صورتی که تمام یا برخی سهامداران از حق تقدم خود
استفاده نکردند کارکنان غیرسهامدار شرکت در خرید این سهام تقدم دارند.
5- مجامع عمومی‌در تعاونی سهامی‌عام که تعداد سهامداران آن از پانصد نفر بیشتر
باشد با بلوک‌‌بندی برگزار خواهد شد. هر یک از سهامداران مخیرند از طریق بلوک،
نماینده انتخاب کنند و یا مستقیماً در مجمع عمومی‌حضور یابند. برای رعایت حقوق
سهامداران خرد نحوه بلوک‌بندی در آئین‌نامه‌ای تعیین می‌‌شود که مشترکاً توسط
وزارت‌تعاون و وزارت امور اقتصادی و دارایی پیشنهاد و به تصویب هیأت وزیران
می‌‌رسد.
6- کلیه سهام، با نام بوده و تملک یا نقل و انتقال آن منوط به ثبت در دفتر سهام
شرکت و رعایت سقف مالکیت سهام مقرر در اساسنامه به تشخیص هیأت مدیره است که نباید
از سقف مقرر در این ماده تجاوز کند.

هر توافقی بر خلاف حکم این بند باطل و بلااثر خواهد بود.
7- شرکتهای تعاونی سهامی‌عام می‌‌توانند به عضویت اطاق‌های تعاون درآیند.

فصل چهارم - ساماندهی شرکت های دولتی
ماده 13 - به ‌منظور ساماندهی و استفاده مطلوب از شرکتهای دولتی و افزایش بازدهی و
بهره‌وری و اداره مطلوب شرکتهایی که با رعایت ماده (3) این قانون در بخش دولتی
باقی می‌‌مانند دولت مکلف است:
الف- کلیه امور مربوط به سیاست‌گذاری و اعمال وظایف حاکمیتی را که به پیشنهاد
وزارت امور اقتصادی و دارایی و تصویب دولت تعیین می‌‌شود طی دو سال از تاریخ تصویب
این قانون از شرکتهای دولتی منفک و به وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی تخصصی ذی‌ربط
محول کند.
تبصره - تبدیل وضعیت کارکنان شرکتهای موضوع این بند با رعایت حقوق مکتسبه در قالب
آئین‌نامه‌ای خواهد بود که به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
ب- شرکتهایی که دولتی باقی می‌‌مانند و یا براساس این قانون دولتی تشکیل می‌‌شوند
به استثنای بانکها و بیمه‌ها صرفاً در دو قالب فعالیت خواهند کرد:
1) شرکت مادرتخصصی یا اصلی که سهامدار آن مستقیماً دولت و یا رئیس مجمع عمومی آن
رئیس‌جمهور است.
2) شرکتهای عملیاتی یا فرعی که سهامداران آنها شرکتهای مادرتخصصی یا اصلی هستند.
تأسیس شرکت جدید یا تملک شرکتهای دیگر توسط این شرکتها به شرطی مجاز است که
اولاً ‎‎‎‎ در محدوده‌ای که قانون برای آنها تعیین کرده باشد و ثانیاً صددرصد(100%)
سهام شرکتهای تأسیس یا تملک شده دولتی بوده یا به تملک دولت درآید.
تبصره 1- مشارکت و سرمایه‌گذاری هر شرکت دولتی در سایر شرکتهای دولتی فقط در صورتی
مجاز است که موضوع فعالیت شرکت سرمایه‌پذیر با فعالیت شرکت سرمایه‌گذار مرتبط باشد
و دولت جواز آن را صادر کند. این حکم شامل بانکها، مؤسسات اعتباری، بیمه‌ها و
شرکتهای سرمایه‌گذاری آنها نمی‌‌شود.
تبصره 2- میزان و چگونگی مالکیت سهام سایر بنگاههای اقتصادی توسط بانکهای تجاری و
تخصصی دولتی به پیشنهاد شورای پول‌واعتبار به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید ولی در
هر صورت سرمایه‌گذاری بانکها در بنگاههای دیگر نباید به گونه‌ای باشد که در اختصاص
منابع بانکی به متقاضیان تسهیلات، خللی ایجاد نماید.
تبصره 3- افتتاح و تداوم فعالیت دفاتر و شعب خارج از کشور شرکتهای دولتی تنها با
پیشنهاد مشترک وزارت اموراقتصادی‌ودارایی وسازمان ‌مدیریت وبرنامه‌ریزی‌کشوروتصویب
هیأت وزیران مجاز است.

بانکها و بیمه‌های دولتی از شمول این حکم مستثنی هستند.
تبصره 4 - دولت مکلف است ترتیباتی اتخاذ نماید که تغییر و تصویب اساسنامه بنگاههای
دولتی و وابسته به دولت که بر اساس مفاد این قانون در جریان واگذاری قرار
می‌‌گیرند به تصویب مراجع ذی‌صلاح برسد.
تبصره 5 - دولت موظف است آئین‌نامه‌ها و دستور‌العمل‌های مغایر با موضوع این ماده
و تبصره‌های آن را ملغی‌الاثر اعلام نماید.

ماده 14 - عملیات واگذاری توسط دولت باید به نحوی انجام گیرد که حداکثر تا پایان
سال 1393 کلیه واگذاری‌ها خاتمه یابد.

ماده 15 – دولت موظف‌است حداکثر ظرف شش‌ماه زمینه‌های تأسیس انجمنهای صنفی –
حرفه‌ای را به صورت سازمانهای مردم نهاد فراهم نماید. این انجمنها برای تحقق
مقررات صنفی و حرفه‌ای، اصول اخلاق‌حرفه‌ای و توسعه علمی‌و تکنولوژی در رشته‌های
مرتبط فعالیت می‌نمایند. دستگاههای اجرائی موظفند در تدوین واصلاح ضوابط و مقررات
از این انجمن‌ها نظر مشورتی أخذ نمایند.

ماده 16 – به‌منظور حمایت از نیروی انسانی، حفظ ‎‎‎‎ سطح اشتغال و استمرار تولید
در بنگاههای مشمول واگذاری، هیأت واگذاری مکلف است کلیه کارکنان هر شرکت را پیش از
واگذاری،‌در برابر بیکاری بیمه نماید و به تناسب اقدامات زیر را انجام دهد:
1- بازنشستگی پیش از موعد براساس مواد (9) و (10) قانون بازسازی و نوسازی صنایع
مصوب 26/10/1385 که برای این بنگاهها تا پایان سال 1393 تمدید می‌‌گردد.
2- بازخرید بر اساس توافق.
‎‎‎‎ ‎‎3ـ پس از اقدامات فوق، ‎‎‎‎ تعداد کارکنان هر شرکت قابل واگذاری را در سند
واگذاری ثبت و این شرط را در شرایط واگذاری بگنجاند که مدیران شرکتهای واگذار شده
تا پنج سال حق کاهش تعداد کارکنان خویش را ندارند.
‎‎‎‎ ‎‎‎‎ ‎‎‎‎‎ ‎‎‎‎ 4- برای خریداران شرکتهایی که حاضر باشند تعداد کارکنان
شرکت را پس از واگذاری افزایش دهند مشوقهای مالی و یا غیرمالی از جمله تخفیف در
اصل قیمت اعلام نماید.
5- آموزش و به‌کارگیری نیروی مازاد در واحدهای دیگر راساً و یا به کمک خریداران
بنگاهها با استفاده از مشوقهای مالی‌وغیرمالی.
تبصره 1- اعمال مشوقهای مالی و یا غیرمالی موضوع این ماده بر اساس دستورالعملی
خواهد بود که به پیشنهاد هیأت واگذاری به تصویب شورای عالی اجراء سیاستهای کلی اصل
چهل و چهارم (44) قانون اساسی خواهد رسید.
تبصره 2- خریداران مکلفند در ازاء برخورداری از مشوقهای مالی و یا غیرمالی، برنامه
کتبی خود را برای حفظ سطح اشتغال موجود و بازآموزی کارکنان بنگاه در حال واگذاری
به هیأت واگذاری ارائه کنند.

فصل پنجم - فرآیند واگذاری بنگاههای دولتی
ماده 17 - کلیه دستگاههای دولتی موضوع ماده(86) این قانون مکلفند ظرف شش‌ماه از
تصویب این قانون کلیه بنگاههای دولتی مشمول گروه‌های (1) و (2) ماده(2) این قانون
را در هر بازار بر اساس عواملی از جمله اندازه شرکت، فن‌آوری، وضعیت مالی، روابط
صنعتی و میزان حساسیت مصرف کننده نسبت به محصول تولیدی شرکت طبقه بندی نموده و
فهرست شرکتها و حقوق و داراییهای مصرح در تبصره «1» ماده(3) این قانون، پیشنهاد
واگذاری آنها را به همراه تعداد نیروی انسانی، فهرست اموال منقول و غیرمنقول، کلیه
اطلاعات و مدارک لازم و آخرین صورتهای مالی حسابرسی شده را به وزارت امور اقتصادی
و دارایی ارائه نمایند.
الف - وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است اطلاعات و مدارک و صورت‌های مالی
مربوط به بنگاههای قابل واگذاری را دریافت و توسط سازمان حسابرسی یا حسابداران
رسمی بررسی و تأیید نماید.
ب- وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است در صورت تقاضای خریدار، اطلاعات، مدارک و
صورتهای مالی تأیید شده را در اختیار آنها قرار دهد.
ج- سازمان خصوصی سازی مکلف است با رعایت مفاد این ماده برای فروش بنگاههای مشمول
واگذاری بازاریابی نموده و فرآیند واگذاری را پس از طی مراحل مذکور در این قانون
با زمان‌بندی مشخص دو ماهه انجام دهد.
آئین‌نامه اجرائی این ماده شامل نحوه طبقه‌بندی بنگاهها، تأیید صورتهای مالی و
بازاریابی بنگاههای مشمول واگذاری بنا به پیشنهاد وزارت اموراقتصادی‌ودارایی
حداکثر ظرف مدت سه‌ماه به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
تبصره 1 - تخلف از احکام این ماده و یا ارائه اطلاعات ناقص یا نادرست یا کتمان
اطلاعات مشمول حکم ماده (85) این قانون است.
تبصره 2 - اعضاء هیأت مدیره، مدیر عامل و سایر مدیران بنگاههایی که اقدام به کتمان
وقایع مالی یا انتشار گزارش‌های مالی غیرواقع، جهت پنهان نمودن وضعیت واقعی بنگاه
نمایند متخلف محسوب و به مجازاتهای مقرر در مواد (72) و (75) این قانون محکوم
خواهند شد.
تبصره 3 - سازمان خصوصی‌سازی مکلف است خسارات ناشی از کتمان وقایع مالی و یا
انتشار گزارش‌های مالی غیرواقع را با رأی مراجع ذی‌ربط به خریداران خسارت دیده
پرداخت نماید.

ماده 18- جهت تسهیل امر واگذاری بنگاههای مشمول واگذاری، از زمان تصویب فهرست
بنگاهها توسط هیأت واگذاری اقدامات زیر انجام می‌‌شود:
1- کلیه حقوق مرتبط با اعمال مالکیت بنگاهها به وزارت اموراقتصادی‌ودارایی منتقل
می‌‌شود.
2- از زمان تصویب واگذاری، هر گونه نقل و انتقال اموال و داراییهای ثابت بنگاه
بدون مجوز وزارت امور اقتصادی و دارایی در حکم تصرف غیرقانونی در اموال دولتی
محسوب و قابل پیگرد قانونی است.
3 ـ به هیأت واگذاری اجازه داده ‌می‌شود در اساسنامه ومقررات حاکم بر شرکتهای قابل
واگذاری به بخش غیردولتی(صرفاً در مدت یک ‌سال و قابل تمدید تا دوسال) در قالب
قانون تجارت در جهت تسهیل در واگذاری و اداره شرکتها، اصلاحات لازم را انجام دهد.
در دوره زمانی مذکور این شرکتها مشمول مقررات حاکم بر شرکتهای دولتی نیستند.
4- وزارت امور اقتصادی و دارایی ملزم است کلیه شرایط لازم را برای عرضه در بورس
اوراق بهادار برای بنگاههای مشمول بند «الف» ماده (20) این قانون فراهم نماید.
5 ـ در اجراء این قانون وزارت امور اقتصادی و دارایی مجاز است آن دسته از طرحها و
تصدیهای اقتصادی و زیربنایی دولتی قابل واگذاری را که به صورت شرکت مستقل اداره
نمی‌شوند و یا در قالب غیرشرکتی اداره می‌‌شوند و به نحو موجود قابل واگذاری
نمی‌باشند و صرفاً به منظور واگذاری، ابتدا تبدیل به شخص حقوقی مناسب نموده و سپس
نسبت به واگذاری آنها ظرف یک سال از زمان تبدیل و با رعایت تبصره‌های «2» و «3»
بند«الف» ماده (3) این قانون اقدام نماید. این حکم تا پایان سال 1392 معتبر است.
تبصره - وزارت امور اقتصادی و دارایی جهت امر واگذاری بنگاهها می‌‌تواند از خدمات
حقوقی و فنی اشخاص حقیقی و حقوقی دولتی و یا غیردولتی حسب مورد استفاده کند.

ماده 19 - هیأت واگذاری مجاز است حسب شرایط متناسب با مفاد این ماده از کلیه
روشهای ممکن برای واگذاری بنگاهها و مالکیت (اجاره به شرط تملیک، فروش تمام یا
بخشی از سهام، واگذاری اموال ) و واگذاری مدیریت (اجاره، پیمانکاری عمومی‌و پیمان
مدیریت)، تجزیه، واگذاری، انحلال و ادغام شرکتها حسب مورد به شرح ذیل استفاده
نماید.
الف - واگذاری: در مواردی که شرایط واگذاری از هر جهت آماده است، هیأت واگذاری رأی
به واگذاری می‌‌دهد.
ب - بازسازی ساختاری: در مواردی که مقدمات واگذاری بنگاه فراهم نباشد ولی با انجام
اصلاحات ساختاری بنگاه قابل‌واگذاری می‌‌شود، وزارت امور اقتصادی و دارایی در
چهارچوبی که هیأت واگذاری مشخص می‌‌کند، بنگاه را حداکثر ظرف یک سال بازسازی
ساختاری نماید. دوره بازسازی ساختاری در موارد خاص قابل تمدید است.
همچنین در موارد نیاز، هیأت واگذاری می‌‌تواند نسبت به دادن مجوز قرارداد اجاره و
پیمان مدیریت بنگاه قابل واگذاری به بخش‌های غیردولتی، موافقت نماید. در این موارد
هیأت واگذاری موظف است چهارچوب بهره‌برداری از شرکت مورد اجاره را دقیقاً مشخص
نماید و پس از بررسی صلاحیت فنی و علمی‌از طریق برگزاری مناقصه یا مزایده اقدام
کند.
ج - تجزیه: در مواردی که واگذاری شرکت دولتی در چهارچوب بند (12) ماده‌(1) این
قانون موجب انتقال موقعیت انحصاری شرکت دولتی به بخش‌های غیردولتی می‌‌شود، هیأت‌
واگذاری می‌‌تواند در جهت کاهش سهم بازار بنگاه قابل واگذاری و یا افزایش بهره‌وری
آن، نسبت به تفکیک و تجزیه شرکت اتخاذ تصمیم نماید و سپس حکم به واگذاری شرکت دهد.
د ـ ادغام: دولت می‌‌تواند چند شرکت قابل واگذاری دولتی را درهم ادغام کند و سپس
به وزارت امور اقتصادی و دارایی اجازه دهد نسبت به واگذاری آن اقدام نماید.
هـ - تحصیل:دولت می‌تواند سهام چندشرکت قابل واگذاری(تحصیل شونده) را بدون محو
شخصیت حقوقی هرکدام به یک شرکت قابل واگذاری دیگر(تحصیل کننده) منتقل کرده و سپس
به وزارت اموراقتصادی و دارایی اجازه دهد نسبت به واگذاری شرکت تحصیل کننده اقدام
نماید.
و - انحلال: در مواردی که بازسازی ساختاری بنگاه قابل واگذاری مقدور نباشد و پس
ازسه بار آگهی، واگذاری شرکت ممکن نگردد، یا ارزش خالص داراییهای شرکت منفی باشد و
یا به هر دلیل موجه انحلال آن مناسب تشخیص داده شود، هیأت واگذاری می‌‌تواند رأی
به انحلال شرکت دهد.
ز- هبه یا صلح غیرمعوض: در چهارچوب مجوزهای قانونی، دولت می‌‌تواند نسبت به هبه و
یا صلح غیرمعوض شرکتهای دولتی موضوع گروه دو ماده(2) این قانون که غیر قابل عرضه
در بورس باشند به مؤسسات عمومی‌غیردولتی مشروط بر این‌که شرکت مورد واگذاری در
چهارچوب وظایف مؤسسه مذکور باشد، تصمیم‌گیری نماید. آئین‌نامه اجرائی این ماده
مشترکاً توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان‌مدیریت و برنامه‌ریزی کشور تهیه
وظرف شش‌ماه به تصویب هیأت وزیران می‌‌رسد.
تبصره 1- نقل و انتقال سهام، سهم الشرکه، حقوق مالکانه و حق تقدم بنگاههای مشمول
واگذاری در فرایند تجزیه، ادغام، تحصیل و انحلال تا زمانی که بنگاه دولتی بوده و
واگذار نشده باشد از پرداخت مالیات نقل‌وانتقال معاف است. بنگاههایی که در اجراء
این قانون واگذار می‌شوند یا بین دستگاههای اجرائی نقل‌وانتقال می‌‌یابند تا زمان
واگذاری نیز از شمول مالیات نقل‌وانتقال معاف هستند. همچنین انتقال سهام به
شرکتهای تأمین سرمایه که ناشی از تعهد پذیره نویسی باشد از مالیات نقل‌وانتقال
معاف است.
تبصره 2- پرداخت هر گونه غرامت، خسارت و نظایر آن در ارتباط با موارد ملی یا
مصادره شده که متعلق به دوره پیش از واگذاری باشد بر عهده دولت است.
ح- نحوه واگذاری طرحهای نیمه‌تمام شرکتهای قابل واگذاری مشمول ماده (3) این قانون
به شرح زیر خواهد بود:
1- واگذاری طرحها به بخش غیردولتی از طریق مزایده،
2- مشارکت با بخش غیردولتی و آورده طرح نیمه‌تمام به عنوان سهم دولتی، و واگذاری
سهم دولتی به بخش غیردولتی ظرف سه سال بعد از بهره‌برداری آن،
3- واگذاری حق بهره‌برداری از سهم دولتی در طرح به بخش غیر دولتی،
4- واگذاری حق بهره‌برداری در طرحهای غیرانتفاعی در مقابل تکمیل طرح برای مدت معین
متناسب با هزینه‌های طرح،
تبصره - طرحهایی که توجیه فنی، اقتصادی ندارد ولی جنبه عمومی‌، اجتماعی و سیاسی
دارد از شرکتهای قابل واگذاری دولتی، منفک و توسط دولت درباره آنها اتخاذ تصمیم
خواهد شد.

ماده 20- هیأت واگذاری برای واگذاری بنگاهها با ترجیح ‌بند(الف) و رعایت ترتیب، به
روشهای زیر تصمیم می‌‌گیرد.
الف- فروش بنگاه از طریق عرضه عمومی‌سهام در بورسهای داخلی یا خارجی،
ب- فروش بنگاه یا سهام بلوکی از طریق مزایده عمومی‌در بازارهای داخلی و یا خارجی،
ج- فروش بنگاه یا سهام بلوکی از طریق مذاکره،
تبصره1- مجوزعرضه سهام دربورسهای خارجی با رعایت قانون تشویق و حمایت از
سرمایه‌‌گذاری خارجی و قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی‌ایران ـ مصوب 1/9/
1384 ـ به پیشنهاد هیأت واگذاری توسط شورای عالی اجراء سیاستهای کلی اصل‌چهل
وچهارم(44) قانون اساسی صادر می‌‌شود.
تبصره 2- در مواردی که پس از برگزاری دو نوبت مزایده، خریداری وجود نداشته باشد
واگذاری از طریق مذاکره به موجب مصوبه هیأت واگذاری مجاز است. همچنین استفاده از
روش مذاکره به غیر از واگذاری به تعاونی‌های فراگیر ملی در قالب سهام عدالت،
درخصوص شرکتهای مشاور و دانش پایه که دارای داراییهای فیزیکی و مالی محدودی بوده و
ارزش شرکت عمدتاً داراییهای نامشهود باشد و نیز شرکتهای سهامی‌عام که در آنها به
استفاده از تخصصهای مدیریتی نیاز باشد به مدیران و یا گروهی از مدیران و کارشناسان
متخصص همان بنگاه مجاز است. تشخیص شرایط مدیران و متخصصین بر عهده هیأت واگذاری
است.
تبصره 3 – فروش اقساطی حداکثر پنج درصد (5%) از سهام بنگاههای مشمول واگذاری به
مدیران و کارکنان همان بنگاه و حداکثر پنج درصد (5%) به سایر مدیران باتجربه و
متخصص و کارآمد مجاز است. شرایط مدیران مشمول و نیز ضوابط روش اقساطی، توسط هیأت
واگذاری تعیین می‌‌شود.
تبصره 4- وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است در زمان عرضه سهام بنگاههایی که با
روشهای «ب» و «ج» این ماده واگذار می‌شوند ترتیبی اتخاذ نماید تا در شرایط یکسان،
بخش تعاونی در اولویت خرید قرار گیرد.
تبصره 5- در کلیه موارد این ماده رعایت قانون تشویق و حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی
مصوب 1380 الزامی‌است.

ماده 21- قیمت‌گذاری و زمان‌بندی مناسب واگذاری بنگاههای دولتی متناسب با روش و
گستره هر بازار مطابق بندهای زیر خواهد بود:
الف - در مورد واگذاری از طریق عرضه عمومی‌سهام، قیمت‌گذاری عرضه اولین بسته از
سهام هر شرکت، اندازه بسته سهام، روش انتخاب مشتریان استراتژیک و متقاضی خرید سهام
کنترلی و مدیریتی، زمان مناسب عرضه سهام حسب مورد پس از انجام مطالعات کارشناسی با
پیشنهاد سازمان خصوصی‌سازی و تصویب هیأت واگذاری تعیین خواهد شد. در عرضه
عمومی‌سهام رعایت قانون بازار ‎‎‎‎ اوراق بهادار جمهوری‌اسلامی‌ایران ـ مصوب‌/9/
1384 ـ الزامی‌است.
ب - در مورد فروش داراییها، قراردادهای اجاره و پیمان مدیریت، تعیین قیمت فروش
داراییها، تعیین میزان مال‌الاجاره و حق‌الزحمه پیمان مدیریت و سایر شرایط لازم
برای واگذاری مبتنی بر ارزیابی فنی و مالی حسب مورد باید در چهارچوب قانون مناقصات
و معاملات دولتی به پیشنهاد سازمان خصوصی‌سازی و تصویب هیأت واگذاری باشد.
تبصره – مزایده یک مرحله‌ای و دومرحله‌ای در چهارچوب قانون مناقصات مصوب 1383 مجلس
شورای اسلامی‌قابل اجراء است در صورت تغایر برگزاری مزایده با احکام این قانون،
قوانین و مقررات ناظر بر معاملات دولتی مجری است.

ماده22 - سازمان خصوصی‌سازی می‌‌تواند از خدمات بانکها و شرکتهای تأمین سرمایه و
سرمایه‌گذاری جهت تعهد پذیره‌نویسی یا تعهد خرید سهام استفاده نماید. این‌گونه
مؤسسات می‌‌توانند سهام عرضه شده را در چهارچوب قرارداد پذیره‌نویسی که به تأیید
هیأت واگذاری خواهد رسید خریداری نمایند.
دستورالعمل اجرائی این ماده حداکثر ظرف مدت سه‌ماه از تصویب این قانون به تصویب
وزیراموراقتصادی ودارایی می‌رسد.
تبصره - به سازمان خصوصی‌سازی اجازه داده می‌‌شود، حق‌الزحمه بانکها، مؤسسات
اعتباری و شرکتهای تأمین سرمایه طرف قرارداد خود، که تعهد پذیره‌نویسی یا تعهد
خرید سهام را به عهده می‌‌گیرند به صورت درصدی از ارزش کل معامله بپردازد. ضوابط
پرداخت حق‌الزحمه مزبور در دستورالعمل موضوع این ماده درج خواهد شد.
ماده 23 - سازمان خصوصی سازی مکلف است پس از انجام هر معامله، در مورد واگذاری
سهام مدیریتی و کنترلی بنگاهها، بلافاصله با انتشار اطلاعیه ای در روزنامه کثیر
الانتشار موارد زیر را اعلام کند:
نام بنگاه و خلاصه اطلاعات مالی و مدیریتی آن،
خلاصه ای از معامله انجام شده شامل میزان سهام واگذار شده،
نام مشاور یا مشاورانی که در فرایند معامله به سازمان خصوصی سازی، خدمات مشاوره ای
داده اند،
نام و نشانی خریدار،
نام شرکت تأمین سرمایه که پذیره نویسی سهام را متعهد گردیده است،
نام کارشناس رسمی‌دادگستری یا مؤسسات خدمات مالی که قیمت گذاری بنگاه را انجام
داده‌اند،
تبصره – وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است گزارش فعالیتهای واگذاری سالانه طبق
این قانون را، تا پایان اردیبهشت ماه سال بعد به اطلاع مجلس شورای اسلامی‌برساند.
ماده 24- وزیر، معاونان، مدیران وزارت امور اقتصادی و دارایی و آن دسته از کارکنان
این وزارتخانه که در امر واگذاری دخالت دارند، اعضاء هیأت واگذاری، اعضاء شورای
عالی اجراء سیاستهای کلی اصل(44) قانون اساسی، وزراء، مشاوران، معاونان و مدیران
دستگاههایی که سهام شرکتها و مؤسسات تابعه و وابسته آنها مورد واگذاری قرار
می‌گیرد (حسب مورد )، اعضاء هیأت عامل، رئیس و کارکنان سازمان خصوصی‌سازی و اعضاء
شرکتهای مشاور و کمیته‌های فنی و تخصصی دست‌اندرکار واگذاری حق ندارند به‌طور
مستقیم یا غیرمستقیم در خرید سهام، سهم الشرکه، حق تقدم ناشی از سهام و
سهم‌الشرکه، حقوق مالکانه و حق بهره‌برداری مدیریت قابل واگذاری را، خریداری
نمایند.
تبصره 1- کلیه معاملات و واگذاری‌هایی که بر خلاف حکم این ماده صورت می‌‌گیرد،
باطل است و دادگاه رسیدگی کننده مکلف است کلیه موارد معامله شده یا واگذار شده را
مجدداً به مالکیت دولت برگرداند.
تبصره 2- حکم این ماده به بستگان تمام افراد مذکور در ماده به شرح مندرج در قانون
منع مداخله کارکنان دولت مصوب 1337 و اصلاحات بعدی آن تسری می‌‌یابد.
ماده 25 - سازمان خصوصی‌سازی قبل از واگذاری سهام کنترلی شرکتهای دولتی، حسب مورد
شرایطی نظیر سرمایه‌گذاری جدید در همان شرکت، ارتقاءکارایی و بهره‌وری شرکت، تداوم
تولید و ارتقاء سطح آن، ارتقاء فناوری و افزایش یا تثبیت سطح اشتغال در بنگاه را،
در واگذاری شرط می‌‌نماید. چنانچه خریدار به شرایط عمل نماید به پیشنهاد سازمان
خصوصی‌سازی هیأت واگذاری مجاز است سود فروش اقساطی را کاهش یا دوره فروش اقساطی را
تمدید یا در اصل قیمت تخفیف دهد.
انتقال قطعی سهام یا آزادسازی ضمانتهای خریدار متناسب با انجام این تعهدات خواهد
بود. نحوه أخذ تعهدات و درج این شروط توسط طرفین براساس دستورالعملی خواهد بود که
با رعایت ضوابط و مقررات قانونی به پیشنهاد سازمان خصوصی سازی ظرف سه ماه از تصویب
قانون به تصویب هیأت واگذاری خواهد رسید.

ماده 26 - وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌‌تواند رئیس سازمان خصوصی‌سازی را
به‌عنوان نماینده تام‌الاختیار خود در اعمال تمام یا بخشی از اختیارات خویش در امر
واگذاری موضوع این قانون تعیین کند.

ماده27 - اساسنامه سازمان خصوصی‌سازی با توجه به مأموریتهای جدید توسط وزارت امور
اقتصادی و دارایی تدوین و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
تبصره 1- سازمان خصوصی‌سازی مجاز است با تصویب هیأت وزیران تا سقف پست‌های سازمانی
مصوب، کارمند استخدام نماید.
تبصره 2- دستگاههای اجرائی مکلفند بنا به درخواست سازمان خصوصی‌سازی کارشناسان خود
را به آن سازمان مأمور یا منتقل نمایند.
تبصره 3 - سازمان خصوصی‌سازی مجاز است از خدمات فنی و تخصصی کارشناسان، اشخاص
حقیقی و حقوقی دولتی ویا غیردولتی به شکل ساعتی و کار معین استفاده کند.
تبصره 4 - دولت مجاز است برای آموزشهای کوتاه مدت تخصصی، ترغیب و تشویق و پاداش
کارکنان سازمان خصوصی سازی، هر ساله یک ردیف اعتبار در قانون بودجه منظور نماید.
اعتبارات این ردیف طبق آئین‌نامه‌ای که به پیشنهاد هیأت واگذاری به تصویب شورای
عالی اجراء سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی خواهد رسید هزینه
می‌‌شود.

ماده 28 - منابع مالی و شرایط تأمین مالی مورد نیاز برای اجراء سیاستهای کلی اصل
چهل و چهارم (44) قانون اساسی به شرح زیر است:
1- وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی‌ایران مکلفند سالانه
حداقل ده میلیارد (10.000.000.000) دلار خط اعتباری جهت تأمین مالی
سرمایه‌گذاریهای بخش‌های غیردولتی از خارج از کشور فراهم نمایند.
2- دولت مکلف است سیاستهایی را اتخاذ نماید که از طریق هیأت امناء حساب ذخیره ارزی
بانک مرکزی جمهوری اسلامی‌ایران و بانکهای عامل چهل درصد (40%) از مانده حساب
ذخیره ارزی سال پیش را به بخش غیردولتی اختصاص دهد و در صورت وجود تقاضا در این
بخش و داشتن طرحهای دارای توجیه فنی و اقتصادی به متقاضیان پرداخت نماید. درهرصورت
سهم بخش غیردولتی درهرسال نباید از چهل‌درصد(40%) برداشت از حساب ذخیره ارزی در آن
سال کمتر باشد.
3- به هیأت امناء حساب ذخیره ارزی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی‌ایران اجازه داده
می‌‌شود به‌منظور افزایش سهم تسهیلات ارزی به بخش غیردولتی، بخشی از ارز حساب
ذخیره ارزی و یا ارز بانک مرکزی جمهوری اسلامی‌ایران را به‌عنوان سپرده در بانکهای
عامل جهت باز کردن خط اعتباری ارزی توسط بانکهای عامل و بانکهای خارجی و پرداخت
تسهیلات بیشتر منظور نماید.

ماده 29- باتوجه به بند(د) سیاستهای کلی، وجوه حاصل از واگذاری‌های موضوع این
قانون از جمله شرکتهای مادرتخصصی و عملیاتی به حساب خاصی نزد خزانه‌داری کل کشور
واریز و در موارد زیر مصرف می‌‌شود:
1- ایجاد خوداتکائی برای خانواده‌های مستضعف و محروم و تقویت تأمین اجتماعی،
2- اختصاص سی درصد (30%) از درآمدهای حاصل از واگذاری به تعاونی‌های فراگیر ملی
به‌منظور فقرزدایی، شامل تخفیفهای موضوع ماده(34) این قانون،
3- ایجاد زیربناهای اقتصادی با اولویت مناطق کمتر توسعه‌یافته،
4- اعطاء تسهیلات (وجوه اداره شده) برای تقویت تعاونی‌ها و نوسازی و بهسازی
بنگاههای اقتصادی غیردولتی با اولویت بنگاههای واگذار شده و نیز برای سرمایه‌گذاری
بخش‌های غیردولتی در توسعه مناطق کمتر توسعه‌یافته و تقویت منابع بانک توسعه
تعاون،
5- مشارکت شرکتهای دولتی با بخش‌های غیردولتی تا سقف چهل و نه (49%) به‌منظور
توسعه اقتصادی مناطق کمتر توسعه‌یافته،
6- تکمیل طرحهای نیمه‌تمام شرکتهای دولتی با رعایت فصل پنجم این قانون،
7- ایفاء وظایف حاکمیتی دولت در حوزه‌های نوین با فناوری پیشرفته و پرخطر،
8- بازسازی ساختاری، تعدیل نیروی انسانی و آماده‌سازی بنگاهها جهت واگذاری.
تبصره 1- اعتبارات بندهای فوق در قوانین بودجه سالانه در جدولی واحد درج خواهد شد.
تبصره 2- آئین‌نامه اجرائی این ماده ظرف مدت سه‌ماه از تصویب این قانون توسط وزارت
امور اقتصادی و دارایی با همکاری سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و وزارت تعاون
تهیه و به تصویب هیأت وزیران می‌‌رسد.

ماده 30 - مواد (20) تا (24) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی
جمهوری اسلامی‌ایران تنفیذ می‌‌گردد.
تبصره 1- دستورالعمل اجرائی موضوع ماده (24) قانون مزبور حداکثر ظرف مدت سه‌ماه از
تصویب این قانون با پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیأت واگذاری
خواهد رسید.
تبصره 2- مصوبات این شورا در اجراء اصول هشتاد و پنجم(85)و یکصد و سی و هشتم(138)
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای ریاست مجلس شورای اسلامی ارسال می‌گردد. در
صورت اعلام مغایرت از سوی رئیس مجلس شورای اسلامی، شورا موظف است نسبت به اصلاح یا
لغو مصوبات خود اقدام کند.
ماده31 - ارتباط استخدامی‌کارکنان بنگاههای دولتی واگذارشده با دستگاههای اجرائی
ذی‌ربط قطع می‌‌گردد و آن دسته از کارکنان بنگاههای دولتی که از نظر مقررات
بازنشستگی تابع صندوق‌های خاص بازنشستگی وابسته به وزارتخانه و مؤسسات و شرکتهای
دولتی هستند و ارتباط استخدامی آنها با دستگاههای اجرائی ذی‌ربط در اجراء سیاستهای
فروش سهام، قطع می‌‌گردد، می‌‌توانند در صورت ادامه اشتغال در واحدهای فروخته شده
و با رعایت ضوابط پرداخت حق بیمه مقرر به تفکیک سهم بیمه شده و کارفرما همچنان
تابع مقررات صندوق بازنشستگی مربوط باشند.
تبصره- کلیه قوانین و مقررات مربوط به کسر حق بیمه و اختیارات سازمان تأمین
اجتماعی در امور دریافت حق بیمه و أخذ جرائم ناشی از دیرکرد پرداخت حق بیمه از
جمله مواد (49) و (50) قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 نسبت به افراد و صندوق‌های
فوق مجری خواهد بود.

ماده 32 – قوه قضائیه مکلف است برای رسیدگی به تخلفات و جرائم ناشی از اجراء
این‌قانون و قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی‌ایران ـ مصوب 1/9/1384‌ـ‌شعب
خاصی را تعیین کند. این شعب منحصراً به دعاوی و شکایات مربوط به این دو قانون
رسیدگی می‌‌نماید.
تبصره - قوه قضائیه مکلف است لایحه رسیدگی به تخلفات و جرائم موضوع این قانون را
حداکثر ظرف مدت شش‌ماه از تصویب این قانون از طریق دولت تقدیم مجلس شورای اسلامی
نماید.
ماده 33 – مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مکلف به انطباق نظام های ارزیابی
کیفیت با استانداردهای بین المللی و اعمال تدریجی و قانونمند آن در کلیه بنگاههای
اقتصادی می‌باشد. آئین‌نامه اجرائی این ماده شامل زمان بندی اعمال استانداردها ظرف
مدت سه ماه به پیشنهاد مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به تصویب هیأت
وزیران خواهد رسید.

فصل ششم - توزیع سهام عدالت
ماده 34 – در اجراء سیاست‌گسترش مالکیت عمومی‌به ‌منظور تأمین عدالت اجتماعی، دولت
مجاز است تا چهل درصد (40%) مجموع ارزش سهام بنگاههای قابل واگذاری در هر بازار
موضوع گروه دو ماده (2) این قانون را با ضوابط ذیل به اتباع ایرانی مقیم داخل کشور
واگذار نماید:
‎‎‎‎الف ـ در مورد دو دهک پائین درآمدی با اولویت روستانشینان و عشایر،
پنجاه‌درصد(50%) تخفیف در قیمت سهام واگذاری با دوره تقسیط ده ساله.
‎‎‎‎ب ـ‌در مورد چهار دهک بعدی تقسیط تا ده‌سال حسب مورد داده خواهد شد.
تبصره 1 - مبناء قیمت‌گذاری، قیمت فروش نقدی سهام در بورس خواهد بود.
تبصره 2 - تخفیف‌های مذکور در بند «الف» این ماده به حساب کمک‌های بلاعوض به اقشار
کم درآمد منظور می‌‌شود.
تبصره 3 - وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است با همکاری وزارت رفاه و تأمین
اجتماعی و سایر نهادهای ذی‌ربط حداکثر ظرف مدت یک سال پس از تصویب این قانون،
افراد مشمول این ماده را با سازوکارهای علمی‌و دقیق شناسایی و شرایط واگذاری سهام
به مشمولان را فراهم نماید.

ماده 35 – مشمولین بندهای «الف» و«ب» ماده(34) این قانون در قالب شرکتهای تعاونی
شهرستانی ساماندهی شده و ازترکیب آنها شرکتهای سرمایه‌گذاری استانی به صورت
شرکتهای‌سهامی‌تشکیل وبراساس قانون ‌تجارت فعالیت می‌‌کنند. دولت موظف ‌است جهت
پذیرفته شدن شرکتهای مذکور دربورس اوراق بهادار کمک‌های لازم را انجام دهد.

ماده 36- سازمان خصوصی‌سازی موظف است سهام موضوع ماده(34) از هر بنگاه قابل
واگذاری را مستقیماً بین شرکتهای سرمایه‌گذاری استانی تقسیم کند. سهم هر یک از
شرکتهای سرمایه‌گذاری استانی متناسب با تعداد اعضاء تعاونی‌های شهرستانی هر استان
تعیین خواهد شد.
تبصره 1- نقل و انتقال سهام از سازمان خصوصی‌سازی به شرکتهای سرمایه‌گذاری استانی
از مالیات معاف است.
تبصره 2- افزایش سرمایه در شرکتهای سرمایه‌گذاری استانی ناشی از دریافت سهام از
سازمان خصوصی‌سازی، همچنین افزایش سرمایه در شرکتهای تعاونی شهرستانی ناشی از
افزایش دارایی شرکتهای سرمایه‌گذاری استانی مربوط از این محل، از مالیات معاف است.

ماده 37 – فروش سهام واگذار شده به شرکتهای سرمایه‌گذاری استانی قبل از ورود این
شرکتها به بورس به میزانی که اقساط آن پرداخت شده یا به همین نسبت مشمول تخفیف
واقع شده در بازارهای خارج از بورس مجاز است و سهام واگذار شده به همین نسبت از
قید وثیقه آزاد می‌‌شود.

ماده 38 – دولت مکلف است سهام موضوع ماده (34) را به گونه‌ای واگذار نماید که
موجبات افزایش یا تداوم مالکیت و مدیریت دولت در شرکتهای مشمول واگذاری را فراهم
ننماید. در انتخاب مدیران، دستگاههای اجرائی موضوع ماده (86) این قانون مجاز به
أخذ وکالت از شرکتهای سرمایه‌گذاری استانی نخواهند بود.

آئین‌نامه اجرائی این فصل با پیشنهاد مشترک وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزارت
تعاون و با همکاری نهادهای ‌ذی‌ربط ظرف مدت حداکثر سه ماه از تصویب این قانون تهیه
و به تصویب شورای عالی اجراء سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی
جمهوری اسلامی‌ایران خواهد رسید.
تبصره - مصوبات این شورا در اجراء اصول هشتاد و پنجم(85)و یکصد و سی و هشتم(138)
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای ریاست مجلس شورای اسلامی ارسال می‌گردد. در
صورت اعلام مغایرت از سوی رئیس مجلس شورای اسلامی، شورا موظف است نسبت به اصلاح یا
لغو مصوبات خود اقدام کند.

فصل هفتم - هیأت واگذاری و وظایف آن
ماده39 – به‌منظور هماهنگی در اجراء مواد این قانون هیأت واگذاری به ریاست وزیر
امور‌اقتصادی و دارایی متشکل از اعضاء زیر تشکیل می‌‌گردد:
‎‎‎‎1- وزیر امور اقتصادی و دارایی،
‎‎‎‎2- وزیر دادگستری،
‎‎‎‎3- رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور بدون حق رأی،
‎‎‎‎4- وزیر وزارتخانه ‌ذی‌ربط بدون حق رأی،
‎‎‎‎5- دو نفر از نمایندگان مجلس به‌عنوان ناظر به انتخاب مجلس شورای اسلامی‌.
دبیرخانه هیأت در سازمان خصوصی‌سازی مستقر است. مصوبات هیأت مذکور را وزیر
امور‌اقتصادی و دارایی ابلاغ می‌‌کند.

ماده 40 ـ وظایف و اختیارات هیأت واگذاری به شرح زیر است:
الف-
1 ـ اجراء برنامه‌ها و خط‌مشی‌های کلی واگذاری و تعیین تکلیف بنگاههای مشمول
واگذاری،
2 ـ تهیه آئین‌نامه نظام اقساطی واگذاری و نحوه دریافت بهای حقوق قابل واگذاری،
3 ـ تهیه آئین‌نامه شیوه‌های قیمت‌گذاری بنگاهها و نحوه اعمال شیوه‌های مذکور در
همین چهارچوب،
4 ـ تهیه نظام تأمین مالی، حمایت و تشویق خریداران به همراه تعیین چهارچوب تعهدات
خریداران و ‎ فروشنده،
5 ـ تهیه ضوابط نحوه انجام اصلاح ساختار بنگاهها در موارد ضروری متضمن چهارچوب حفظ
و صیانت نیروی انسانی شاغل،
6 ـ تهیه نظام‌نامه فعالیتهای فرهنگی ـ تبلیغاتی برای بسترسازی، بهبود و شفافیت
امر واگذاری‌،
7 ـ تهیه پیشنهاد واگذاری بلوکی بنگاههای مشمول واگذاری در بورسهای خارجی،
8 ـ تهیه آئین‌نامه نحوه واگذاری سهام ترجیحی به مدیران و کارکنان،
تبصره 1 ـ موارد فوق باید به تصویب شورای عالی اجراء سیاستهای کلی
اصل‌چهل‌و‌چهارم‌(44) قانون اساسی برسد.
تبصره 2- مصوبات این شورا در اجراء اصول هشتاد و پنجم (85) و یکصدوسی‌و‌هشتم(138)
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای ریاست مجلس شورای اسلامی ارسال می‌گردد و در
صورت اعلام مغایرت از سوی رئیس مجلس شورای اسلامی، شورا موظف است نسبت به اصلاح یا
لغو مصوبات خود اقدام کند.
ب-
1 ـ تصویب آئین‌نامه نحوه بیمه مجریان و دست‌اندرکاران امر واگذاری،
‎‎‎‎2ـ تصویب فهرست هر یک از موارد قابل فروش، انحلال، ادغام، تجزیه، اجاره و
پیمان مدیریت و زمان‌بندی لازم به همراه میزان و روش واگذاری آنها در هر سال.
فهرست مذکور شامل برنامه زمان‌بندی اقدام، روش، میزان و سایر شرایط واگذاری با
توجه به وضعیت هر بازار مشترکاً توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزارت ذی‌ربط
تهیه می‌‌شود،
3 ـ تصویب قیمت موارد واگذاری،
4 ـ تصویب دستورالعمل نحوه تنظیم قراردادهای واگذاری مشتمل بر تعیین اختیارات و
تعهدات طرفین قراردادها، وثایق و تضمینها، شرایط فسخ یا اقاله، نحوه اعمال تخفیفات
و جرائم در چهارچوب ضوابط و مقررات قانونی،
5 ـ تصویب دستورالعمل مربوط به ویژگیهای لازم و نحوه انتخاب مدیران و متخصصان در
موارد واگذاری از طریق مذاکره با رعایت مفاد این قانون،
6 ـ تصویب دستورالعمل اجرائی نحوه تنظیم قراردادهای تعهد پذیره‌نویسی یا تعهد خرید
سهام مؤسسات تأمین سرمایه متضمن ضوابط پرداخت حق‌الزحمه آنها،
‎‎‎‎7 ـ تصویب دستورالعمل ماده (30) این قانون.

فصل هشتم - شورای عالی اجراء سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی و
وظایف آن ماده 41 - شورای عالی اجراء سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون
اساسی برای ایفاء وظایف محوله در این قانون مرکب از اعضاء زیر تشکیل می‌‌شود:
‎‎‎‎1- رئیس جمهور یا معاون اول وی به‌عنوان رئیس شورا،
‎‎‎‎2- وزیر امور اقتصادی و دارایی (دبیر شورا)،
‎‎‎‎3- وزیر تعاون،
‎‎‎‎4- وزیر یا وزراء وزارتخانه‌های ذی‌ربط،
‎‎‎‎5- وزیر دادگستری،
‎‎‎‎6- وزیر اطلاعات،
‎‎‎‎7- رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور،
‎‎‎‎8- رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی‌ایران،
‎‎‎‎9- دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام،
‎‎‎‎10- دادستان کل کشور،
‎‎‎‎11- رئیس سازمان بازرسی کل کشور،
‎‎‎‎12- رئیس دیوان محاسبات کشور،
‎‎‎‎13- سه نفر از نمایندگان مجلس به انتخاب مجلس شورای اسلامی‌،
‎‎‎‎14- رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی‌ایران،
‎‎‎‎15- رئیس اطاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران،
‎‎‎‎16- رئیس اطاق تعاون مرکزی جمهوری اسلامی‌ایران،
‎‎‎‎17- سه نفر خبره و صاحبنظر اقتصادی از بخش‌های خصوصی و تعاونی به پیشنهاد
وزیر امور اقتصادی و دارایی با حکم رئیس جمهور،
‎‎‎‎18- رئیس سازمان خصوصی‌سازی،
‎‎‎‎19- رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار.
تبصره 1- این شورا طبق آئین‌نامه‌ای اداره خواهد شد که توسط اعضاء مذکور در بندهای
(1) تا(6) به تصویب می‌رسد و این آئین‌نامه مشمول تبصره ماده(42) خواهد بود.
تبصره 2 - دبیرخانه شورا زیرنظر وزارت اموراقتصادی و دارایی تشکیل می‌شود.

ماده 42 - وظایف واختیارات شورای عالی اجراء سیاستهای کلی اصل‌چهل‌وچهارم‌(44)
قانون اساسی به شرح زیر است:
‎‎‎‎1- تبیین سیاستها و خط‌مشی‌های اجرائی سالانه،
‎‎‎‎2- نظارت بر فرآیند اجراء قوانین و مقررات مرتبط با سیاستهای کلی
اصل‌چهل‌وچهارم‌(44) قانون اساسی،
‎‎‎‎3- سازماندهی فعالیتهای فرهنگی- تبلیغاتی برای اجراء سیاستهای کلی
اصل‌چهل‌وچهارم‌(44) قانون اساسی ،
‎‎‎‎4- تصویب آئین‌نامه‌ها، دستورالعمل‌ها، نظام‌نامه‌ها و ضوابطی که در این
قانون مرجع تصویب آن این شورا است،
‎‎‎‎5- تصویب شاخص‌های اجرائی برای تحقق اهداف سیاستهای کلی اصل‌چهل‌وچهارم‌(44)
قانون اساسی به‌منظور اعمال نظارت دقیق بر اجراء آنها،
‎‎‎‎6- تدوین سازوکارهای جلوگیری از نفوذ و سیطره بیگانگان بر اقتصاد ملی،
‎‎‎‎7- تبیین نقش سیاستگذاری و هدایت و نظارت دولت،
‎‎‎‎8- ایجاد هماهنگی بین دستگاههای اجرائی در اجراء سیاستهای کلی
اصل‌چهل‌وچهارم‌(44) قانون اساسی ،
9 ـ تمهیدات لازم برای تشویق عموم به سرمایه‌گذاری، کارآفرینی و بهبود فضای کسب و
کار.
تبصره - مصوبات این شورا را وزیر امور اقتصادی و دارایی ابلاغ می‌‌نماید.

فصل نهم - تسهیل رقابت و منع انحصار
ماده 43 - تمامی‌اشخاص حقیقی و حقوقی بخش‌های عمومی‌، دولتی، تعاونی و خصوصی مشمول
مواد این فصل هستند.

ماده 44- هرگونه تبانی از طریق قرارداد، توافق و یا تفاهم (اعم از کتبی،
الکترونیکی، شفاهی و یا عملی) بین اشخاص که یک یا چند اثر زیر را به دنبال داشته
باشد به نحوی که نتیجه آن بتواند اخلال در رقابت باشد ممنوع است :
1- مشخص کردن قیمتهای خرید یا فروش کالا یا خدمت و نحوه تعیین آن در بازار به طور
مستقیم یا غیرمستقیم.
2- محدود کردن یا تحت کنترل درآوردن مقدار تولید، خرید یا فروش کالا یا خدمت در
بازار.
3- تحمیل شرایط تبعیض‌آمیز در معاملات همسان به طرفهای تجاری
4- ملزم کردن طرف معامله به عقد قرارداد با اشخاص ثالث یا تحمیل کردن شروط قرارداد
به آنها.
5- موکول کردن انعقاد قرارداد به قبول تعهدات تکمیلی توسط طرفهای دیگر که بنا بر
عرف تجاری با موضوع قرارداد ارتباطی ندارد.
6- تقسیم یا تسهیم بازار کالا یا خدمت بین دو یا چند شخص.
7- محدود کردن دسترسی اشخاص خارج از قرارداد، توافق یا تفاهم به بازار.
تبصره- قراردادهای میان تشکل‌های کارگری و کارفرمایی به‌منظور تعیین دستمزد و
مزایا، تابع قانون کار است.
ماده 45- اعمال ذیل که منجر به اخلال در رقابت می‌‌شود، ممنوع است:
الف - احتکار و استنکاف از معامله
1- استنکاف فردی یا جمعی از انجام معامله و یا محدود کردن مقدار کالا یا خدمت
موضوع معامله.
2- وادار کردن اشخاص دیگر به استنکاف از معامله و یا محدود کردن معاملات آنها با
رقیب.
3- ذخیره یا نابود کردن کالا یا امتناع از فروش آن و نیز امتناع از ارائه خدمت به
نحوی که این ذخیره‌سازی، اقدام یا امتناع منجر به بالا رفتن ساختگی قیمت کالا یا
خدمت در بازار شود، اعم از این‌که به طور مستقیم یا با واسطه انجام گیرد.
ب- قیمت‌گذاری تبعیض‌آمیز
عرضه و یا تقاضای کالا یا خدمت مشابه به قیمتهایی که حاکی از تبعیض بین دو یا چند
طرف معامله و یا تبعیض قیمت بین مناطق مختلف به رغم یکسان بودن شرایط معامله و
هزینه‌های حمل و سایر هزینه‌های جانبی آن باشد.
ج- تبعیض در شرایط معامله
قائل شدن شرایط تبعیض‌آمیز در معامله با اشخاص مختلف در وضعیت یکسان.
د – قیمت‌گذاری تهاجمی‌
1- عرضه کالا یا خدمت به قیمتی پائین‌تر از هزینه تمام شده آن به نحوی که لطمه جدی
به دیگران وارد کند یا مانع ورود اشخاص جدید به بازار شود.
2- ارائه هدیه، جایزه، تخفیف یا امثال آن که موجب وارد شدن لطمه جدی به دیگران
شود.
تبصره - تشخیص لطمه جدی، بر عهده شورای رقابت است.
هـ - اظهارات گمراه‌کننده:
هر اظهار شفاهی، کتبی یا هر عملی که:

1- کالا یا خدمت را به صورت غیرواقعی با کیفیت، مقدار، درجه، وصف، مدل یا
استاندارد خاص نشان دهد و یا کالا و یا خدمت رقبا را نازل جلوه دهد.
2- کالای تجدید ساخت شده یا دست دوم، تعمیری یا کهنه را نو معرفی کند.
3- وجود خدمات پس از فروش، ضمانتنامه تعهد به تعویض، نگهداری، تعمیر کالا یا هر
قسمتی از آن و یا تکرار یا تداوم خدمت تا حصول نتیجه معینی را القاء کند، در حالی
که چنین امکاناتی وجود نداشته باشد.
4- اشخاص را از حیث قیمت کالا یا خدمتی که فروخته یا ارائه شده است یا می‌‌شود،
فریب دهد.
و- فروش یا خرید اجباری
1- منوط کردن فروش یک کالا یا خدمت به خرید کالا یا خدمت دیگر یا بالعکس.
2- وادار کردن طرف مقابل به معامله با شخص ثالث به صورتی که اتمام معامله به عرضه
یا تقاضای کالا یا خدمت دیگری ارتباط داده شود.
3- معامله با طرف مقابل با این شرط که طرف مذکور از انجام معامله با رقیب امتناع
ورزد.
ز- عرضه کالا یا خدمت غیراستاندارد
عرضه کالا و یا خدمت مغایر با استانداردهای اجباری اعلام شده توسط مراجع ذی‌صلاح
از جمله راجع به کاربرد، ترکیب، کیفیت، محتویات، طراحی، ساخت، تکمیل و یا
بسته‌بندی.
ح- مداخله در امور داخلی و یا معاملات بنگاه یا شرکت رقیب ‎ ترغیب، تحریک و یا
وادار ساختن یک یا چند سهامدار، صاحب سرمایه، مدیر یا کارکنان یک بنگاه و یا شرکت
رقیب از طریق اعمال حق رأی، انتقال سهام، افشاء اسرار، مداخله در معاملات بنگاهها
و یا شرکتها یا روش‌های مشابه دیگر به انجام عملی که به ضرر رقیب باشد.
ط - سوءاستفاده از وضعیت اقتصادی مسلط
سوءاستفاده از وضعیت اقتصادی مسلط به یکی از روش‌های زیر:
1- تعیین، حفظ و یا تغییر قیمت یک کالا یا خدمت به صورتی غیرمتعارف،
2- تحمیل شرایط قراردادی غیرمنصفانه،
3- تحدید مقدار عرضه و یا تقاضا به‌منظور افزایش و یا کاهش قیمت بازار،
4- ایجاد مانع به‌منظور مشکل کردن ورود رقبای جدید یا حذف بنگاهها یا شرکتهای رقیب
در یک فعالیت خاص،
5- مشروط کردن قراردادها به پذیرش شرایطی که از نظر ماهیتی یا عرف تجاری، ارتباطی
با موضوع چنین قراردادهایی نداشته باشد،
6- تملک سرمایه و سهام شرکتها به‌صورتی که منجر به اخلال در رقابت شود.
ی- محدود کردن قیمت فروش مجدد
مشروط کردن عرضه کالا یا خدمت به خریدار به پذیرش شرایط زیر:
1- اجبار خریدار به قبول قیمت فروش تعیین شده یا محدود کردن وی در تعیین قیمت فروش
به هر شکلی.
2- مقید کردن خریدار به حفظ قیمت فروش کالا یا خدمتی معین، برای بنگاه یا شرکتی که
از او کالا یا خدمت خریداری می‌کند یا محدود کردن بنگاه یا شرکت مزبور در تعیین
قیمت به هر شکلی.
ک - کسب غیرمجاز، سوء استفاده از اطلاعات و موقعیت اشخاص
1- کسب و بهره‌برداری غیرمجاز از هرگونه اطلاعات داخلی رقبا در زمینه تجاری، مالی،
فنی و نظایر آن به نفع خود یا اشخاص ثالث.
2- کسب و بهره‌برداری غیرمجاز از اطلاعات و تصمیمات مراجع رسمی‌، قبل از افشاء یا
اعلان عمومی آنها و یا کتمان آنها به نفع خود یا اشخاص ثالث.
3- سوء استفاده از موقعیت اشخاص به نفع خود یا اشخاص ثالث.

ماده 46- هیچ یک از مدیران، مشاوران یا سایر کارکنان شرکت یا بنگاه مجاز نیستند با
هدف ایجاد محدودیت یا اخلال در رقابت در یک و یا چند بازار، به طور همزمان متصدی
سمتی در شرکت و یا بنگاهی مرتبط و یا دارای فعالیت مشابه باشند.

ماده47- هیچ شخص حقیقی یا حقوقی نباید سرمایه یا سهام شرکتها یا بنگاههای دیگر را
به نحوی تملک کند که موجب اخلال در رقابت در یک و یا چند بازار گردد.
تبصره- موارد زیر از شمول این ماده مستثنی است:
1- تملک سهام یا سرمایه به‌وسیله کارگزار یا کارگزار معامله‌گری که به کار خرید و
فروش اوراق بهادار اشتغال دارد، مادامی‌که از حق رأی سهام برای اخلال در رقابت
سوءاستفاده نشود.
2- دارا بودن یا تحصیل حقوق رهنی نسبت به سهام و سرمایه شرکتها و بنگاههای فعال در
بازار یک کالا یا یک خدمت مشروط بر این‌که منجر به اعمال حق رأی در این شرکتها یا
بنگاهها نشود.
3- در صورتی که سهام یا سرمایه تحت شرایط اضطراری تملک شده باشد، مشروط بر این‌که
حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ تملک، موضوع به اطلاع شورای رقابت برسد و بیشتر از مدت
زمانی که شورا تعیین می‌‌کند، تملک ادامه نیابد.

ماده 48- ادغام شرکتها یا بنگاهها در موارد زیر ممنوع است:
1- در جریان ادغام یا در نتیجه آن اعمال مذکور در ماده(45) اعمال شود.
2- هرگاه در نتیجه ادغام، قیمت کالا یا خدمت به طور نامتعارفی افزایش یابد.
3- هرگاه ادغام موجب ایجاد تمرکز شدید در بازار شود.
4- هرگاه ادغام، منجر به ایجاد بنگاه یا شرکت کنترل‌کننده در بازار شود.
تبصره 1 - در مواردی که پیشگیری از توقف فعالیت بنگاهها و شرکتها یا دسترسی آنها
به دانش فنی جز از طریق ادغام امکان‌پذیر نباشد، هر چند ادغام منجر به بندهای (3)
و (4) این ماده شود، مجاز است.
تبصره 2 - دامنه تمرکز شدید را شورای رقابت تعیین و اعلام می‌‌کند.
ماده 49 - بنگاهها و شرکتها می‌‌توانند در مورد شمول مواد (47) و (48) این قانون
بر اقدامات خود از شورای رقابت کسب تکلیف کنند. شورای رقابت مکلف است حداکثر ظرف
یک ماه از تاریخ وصول تقاضا در هر یک از موارد مذکور آن را بررسی و نتیجه را
به‌طور کتبی یا به‌وسیله دادن پیام مطمئن به متقاضی اعلام کند. در صورت اعلام عدم
شمول مواد (47) و (48) این قانون به اقدامات موضوع استعلام یا عدم ارسال پاسخ از
سوی شورا ظرف مدت مقرر، اقدامات مذکور صحیح تلقی می‌‌شود.

ماده 50- افراد صنفی مشمول قانون نظام صنفی که به عرضه جزئی (خرده فروشی) کالاها
یا خدمات می‌‌پردازند، از شمول این فصل مستثنی هستند.

ماده 51- حقوق و امتیازات انحصاری ناشی از مالکیت فکری نباید موجب نقض مواد(44) تا
(48) این قانون شود، در این صورت شورای رقابت اختیار خواهد داشت یک یا چند تصمیم
زیر را اتخاذ کند:
الف) توقف فعالیت یا عدم اعمال حقوق انحصاری از جمله تحدید دوره اعمال حقوق
انحصاری،
ب) منع طرف قرارداد، توافق یا مصالحه مرتبط با حقوق انحصاری از انجام تمام یا بخشی
از شرایط و تعهدات مندرج در آن.
ج) ابطال قراردادها، توافق‌ها یا تفاهم مرتبط با حقوق انحصاری در صورت مؤثر نبودن
تدابیر موضوع بندهای «الف» و «ب» این ماده.

ماده 52- هرگونه کمک و اعطاء امتیاز دولتی (ریالی، ارزی، اعتباری، معافیت، تخفیف،
ترجیح، اطلاعات یا مشابه آن)، به صورت تبعیض‌آمیز به یک یا چند بنگاه یا شرکت که
موجب تسلط در بازار یا اخلال در رقابت شود، ممنوع است.

ماده 53- برای نیل به اهداف این فصل شورایی تحت عنوان «شورای رقابت» تشکیل
می‌‌شود. ترکیب و شرایط انتخاب اعضاء شورا به‌شرح زیر است:
الف - ترکیب اعضاء
1- سه نماینده مجلس از بین اعضای کمیسیونهای اقتصادی، برنامه و بودجه و محاسبات و
صنایع و معادن از هر کمیسیون یک نفر به انتخاب مجلس شورای اسلامی‌به‌عنوان ناظر.
2 ـ دو نفر از قضات دیوان عالی کشور به انتخاب و حکم رئیس قوه قضائیه.
3- دو صاحبنظر اقتصادی برجسته به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی و حکم رئیس
جمهور.
4- یک حقوقدان برجسته و آشنا به حقوق اقتصادی به پیشنهاد وزیر دادگستری و حکم
رئیس‌جمهور.
5- دو صاحبنظر در تجارت به پیشنهاد وزیر بازرگانی و حکم رئیس جمهور.
6- یک صاحبنظر در صنعت به پیشنهاد وزیر صنایع و معادن و حکم رئیس جمهور.
7- یک صاحبنظر در خدمات زیربنایی به پیشنهاد رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی
کشور و حکم رئیس جمهور.
8- یک متخصص امور مالی به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی و حکم رئیس جمهور.
9- یک نفر به انتخاب اطاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران .
10- یک نفر به انتخاب اطاق تعاون مرکزی جمهوری اسلامی‌ایران .
تبصره 1 - رئیس شورا از بین صاحبنظران اقتصادی عضو شورا، موضوع بند (2) به پیشنهاد
اعضاء و با حکم رئیس جمهور منصوب می‌‌شود.
تبصره 2 - نایب رئیس از بین اعضاء شورا به پیشنهاد اعضاء و با حکم رئیس شورا منصوب
می‌‌شود.
ب - شرایط انتخاب اعضاء
1- تابعیت جمهوری اسلامی ایران،
2- دارا بودن حداقل چهل سال سن،
3- دارا بودن مدرک دکترای معتبر برای اعضاء صاحبنظر اقتصادی و حقوقدان و حداقل
مدرک کارشناسی برای صاحبنظران تجاری و صنعتی و خدمات زیربنایی و مالی،
4- نداشتن محکومیتهای موضوع ماده(62) مکرر قانون مجازات اسلامی‌و یا محکومیت قطعی
به ورشکستگی به تقصیر یا به تقلب،
5- دارا بودن حداقل ده سال سابقه کار مفید و مرتبط،
6- نداشتن محکومیت قطعی انتظامی‌از بند «د» به بالا موضوع ماده(9)قانون رسیدگی به
تخلفات اداری (مصوب 7/9/1372)
تبصره– به استثناء قاضی، بازنشسته بودن افراد مانع انتخاب نخواهد بود.

ماده 54- به‌منظور انجام امور کارشناسی و اجرائی و فعالیتهای دبیرخانه‌ای شورای
رقابت، مرکز ملی رقابت در قالب مؤسسه‌ای دولتی مستقل زیر نظر رئیس جمهور تشکیل
می‌‌شود که تشکیلات آن به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و تصویب هیأت
وزیران تعیین می‌‌شود. تغییرات بعدی تشکیلات مرکز ملی رقابت با پیشنهاد شورای
رقابت و تأیید سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و تصویب هیأت وزیران خواهد بود.
تبصره 1- رئیس شورای رقابت، رئیس مرکز ملی رقابت نیز می‌باشد.
تبصره 2- در تأمین نیروی انسانی مورد نیاز مرکز ملی رقابت اولویت با کارکنان
رسمی‌و پیمانی وزارتخانه‌ها و دستگاهها و مؤسسات دولتی است.
تبصره 3- آئین‌نامه تشویق اعضاء شورای رقابت و کارکنان مرکز ملی رقابت به پیشنهاد
وزارت امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیأت وزیران می‌‌رسد.

ماده 55- دوره تصدی، اشتغال و رویه یا نحوه رسیدگی به تخلفات اعضاء شورای رقابت
به‌شرح زیر است:
1- دوره تصدی عضو قاضی دو سال و سایر اعضاء شش سال است و انتصاب مجدد آنان برای
عضو قاضی دو دوره و برای سایر اعضاء یک دوره دیگر مجاز خواهد بود.
2- دوره تصدی کسانی که به دلایلی جانشین اعضاء شورا می‌‌شوند، به میزان بقیه دوره
تصدی عضو قبلی خواهد بود.
3- اعطاء مأموریت به کارمندان دولت و قوه قضائیه برای عضویت آنان در شورا و هیأت
تجدیدنظر الزامی‌است.
4- اشتغال رئیس و اعضاء شورای رقابت به‌صورت تمام‌وقت است. افراد مذکور
نمی‌‌توانند همزمان شغل و یا مسؤولیت دیگری در بخش عمومی‌، خصوصی یا تعاونی داشته
باشند.
تبصره - اعضاء هیأت علمی‌دانشگاهها در صورتی که حداکثر به اندازه ساعات موظف تدریس
کنند و اعضاء مذکور در اجزاء(8)،(9)و(10) بند(الف) ماده(53) این قانون از شمول این
بند مستثنی هستند.
5- به تخلفات اعضاء شورای رقابت و هیأت تجدیدنظر، به جز قاضی منتخب رئیس قوه
قضائیه و نیز کارمندان مرکز ملی رقابت برابر مقررات قانون نحوه رسیدگی به تخلفات
اداری و به تخلفات قاضی منتخب رئیس قوه قضائیه، طبق مقررات قانونی در دادسراها و
دادگاه‌های انتظامی‌قضات رسیدگی خواهد شد.

ماده 56- تضمین موقعیت شغلی اعضاء شورا و نحوه استقلال آن به‌شرح زیر است:
1- هیچ یک از اعضاء شورای رقابت را نمی‌‌توان برخلاف میل او از عضویت در شورا
برکنار کرد مگر در موارد زیر:
الف- ناتوانی در انجام وظایف محوله به تشخیص دو سوم اعضاء شورا.
ب - محکومیتهای مذکور در جزءهای «3» و «5» بند «ب» ماده (53) این قانون.
ج- محکومیت قطعی به دلیل سوء‌استفاده از مقررات مواد (75) و (76) این قانون.
د – از دست دادن اهلیت استیفاء.
هـ - غیبت غیرموجه بیش از دو ماه متوالی و سه ماه غیرمتوالی در هر سال از حضور در
شورا، با تشخیص اکثریت اعضاء شورای رقابت.
و- نقض تکالیف و محدودیتهای موضوع ماده (68) این قانون و تخطی از مقررات موضوع
مواد (75) و (76) به تشخیص اکثریت اعضاء شورای رقابت.
2- در صورت کناره‌گیری داوطلبانه یا فوت هر یک از اعضاء شورا و همچنین در صورت
بروز موجبات عزل به نحو مذکور در فوق، مراتب همراه با دلایل و مدارک و مستندات
مربوط حسب مورد توسط رئیس شورا یا نایب رئیس وی به مرجع انتصاب‌کننده عضو، جهت
انتصاب عضو جانشین اعلام می‌‌شود. مرجع مزبور مکلف است حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ
وصول تقاضا، در چهارچوب ماده (53) این قانون، عضو جانشین را انتخاب و به شورای
رقابت معرفی کند.
3- اعضاء شورای رقابت را نمی‌‌توان به دلیل اتخاذ تصمیمات در چهارچوب وظایف
قانونی‌ و یا اظهاراتی که به استناد قانون می‌‌کنند، تحت تعقیب قرار داد.
4- شورای رقابت در رسیدگی و تصمیم‌گیری مطابق مقررات این فصل از استقلال کامل
برخوردار است.

ماده 57- جلسات شورا با حضور دو سوم اعضاء و به ریاست رئیس و در غیاب او نایب رئیس
رسمیت خواهد داشت. تصمیمات شورا با رأی اکثریت اعضای صاحب رأی مشروط بر آن‌که از
پنج رأی کمتر نباشد معتبر خواهد بود و تصمیمات شورا درخصوص ماده (61) این قانون در
صورتی اعتبار خواهد داشت که رأی حداقل یک قاضی عضو نیز در آن مثبت باشد.
ماده 58- علاوه بر موارد تصریح شده در سایر مواد، این شورا وظایف و اختیارات زیر
را نیز دارد:
1- تشخیص مصادیق رویه‌های ضدرقابتی و معافیتهای موضوع این قانون و اتخاذ تصمیم در
مورد این معافیتها در خصوص امور موردی مندرج در این قانون.
2- ارزیابی وضعیت وتعیین محدوده بازارکالاها وخدمات مرتبط با مواد (44) تا (48).
3- تدوین و ابلاغ راهنماها و دستورالعمل‌های لازم به‌منظور اجراء این فصل و
دستورالعمل‌های داخلی شورا.
4- ارائه نظرات مشورتی به دولت برای تنظیم لوایح مورد نیاز.
5- تصویب دستورالعمل تنظیم قیمت، مقدار و شرایط دسترسی به بازار کالاها و خدمات
انحصاری در هر مورد با رعایت مقررات مربوط.

ماده 59- شورای رقابت می‌‌تواند در حوزه کالا یا خدمتی خاص که بازار آن مصداق
انحصار طبیعی است، پیشنهاد تشکیل نهاد تنظیم‌کننده بخشی را برای تصویب به هیأت
وزیران ارائه و قسمتی از وظایف و اختیارات تنظیمی‌خود در حوزه مزبور را به نهاد
تنظیم‌کننده بخشی واگذار نماید.
ترکیب اعضاء نهادهای تنظیم‌کننده بخشی به پیشنهاد شورای رقابت با تصویب هیأت
وزیران تعیین می‌‌شود. شرایط انتخاب اعضاء این نهادها، مطابق بند «ب» ماده(53) این
قانون است و اعضاء آنها در حیطه وظایف و اختیارات تفویض شده، مسؤولیتهای پیش‌بینی
شده در این قانون برای اعضاء شورای رقابت را برعهده دارند.
در هر حال هیچ نهاد تنظیم‌کننده بخشی نمی‌‌تواند مغایر با این قانون یا مصوبات
شورای رقابت در زمینه تسهیل رقابت تصمیمی‌بگیرد یا اقدامی‌کند.

ماده 60- اختیار شورا برای بازرسی و تحقیق به‌شرح زیر است:
الف - بازرسی
شورای رقابت اختیار دارد در اجراء وظایف و مأموریتهای خود برای رسیدگی به دعاوی و
پرونده‌های طرح شده، بنگاهها و شرکتها را بازرسی کند و اجازه ورود به اماکن،
انبارها، وسایل نقلیه، رایانه‌ها و تفتیش آنها و نیز جواز بازرسی از فعالیتهای
اقتصادی، اموال، رایانه‌ها، دفاتر و سایر اوراق را صادر کند. شرکت در جلسات مجامع
عمومی‌و جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز از جمله مصوبات هیأت مدیره، نیز مشمول اختیار
بازرسی شورا است.
ب- تحقیق
شورا اختیار دارد در اجراء وظایف و مأموریتهای خود، با استفاده از یک یا چند
راهکار زیر، رسیدگی به موضوعات مرتبط با این قانون و شکایات را انجام دهد:
1- احضار مشتکی عنه برای حضور در شورا یا مرکز به‌منظور انجام تحقیقات از او.
2- احضار شهود و یا هر شخص دیگر که حضور آنها به‌منظور رسیدگی به شکایات ضروری
تشخیص داده شود.
3- درخواست گزارش، اطلاعات، مدارک، مستندات و سوابق (اعم از کاغذی یا الکترونیکی)
مرتبط با رویه‌های ضدرقابتی از اشخاص حقیقی و حقوقی.
4- دعوت از کارشناسان و مؤسسات تخصصی و دریافت اظهارنظر آنان در فرایند تحقیق و
بازرسی.
تبصره 1- شورای رقابت باید صدور مجوز تحقیقات و بازرسی و محدوده آن را در اجراء
این ماده در هر مورد حسب مورد از یکی از قضات عضو شورا یا یکی از پنج‌قاضی که بدین
منظور توسط رئیس قوه قضائیه (از بین قضات با حداقل ده سال سابقه) انتخاب و معرفی
می‌‌شوند، درخواست کند. قاضی موظف است حداکثر ظرف دوهفته تصمیم بگیرد. انجام
تحقیقات و بازرسی منوط به حکم قاضی است.

تبصره 2 - شورا می‌‌تواند امر تحقیق و بازرسی را به مؤسسات تخصصی و اشخاص متخصص
حقیقی و حقوقی که طبق قوانین خاص تشکیل و احراز صلاحیت شده‌اند، ارجاع کند.

ماده 61- هرگاه شورا پس از وصول شکایات یا انجام تحقیقات لازم احراز کند که یک یا
چند مورد از رویه‌های ضدرقابتی موضوع مواد (44) تا (48) این قانون توسط بنگاهی
اعمال شده است، می‌‌تواند حسب مورد یک یا چند تصمیم زیر را بگیرد:
1- دستور به فسخ هر نوع قرارداد، توافق و تفاهم متضمن رویه‌های ضدرقابتی موضوع
مواد (44)‌تا (48) این قانون.
2- دستور به توقف طرفین توافق یا توافق‌های مرتبط با آن از ادامه رویه‌های
ضدرقابتی مورد نظر.
3- دستور به توقف هر رویه‌ضدرقابتی یا عدم تکرار آن.
4- اطلاع‌رسانی عمومی‌در جهت شفافیت بیشتر بازار.
5- دستور به عزل مدیرانی که برخلاف مقررات ماده (46) این قانون انتخاب شده‌اند.
6- دستور به واگذاری سهام یا سرمایه بنگاهها یا شرکتها که برخلاف ماده (47) این
قانون حاصل شده است.
7- الزام به تعلیق یا دستور به ابطال هرگونه ادغام که برخلاف ممنوعیت ماده (48)
این قانون انجام شده و یا الزام به تجزیه شرکتهای ادغام شده.
8- دستور استرداد اضافه درآمد و یا توقیف اموالی که از طریق ارتکاب رویه‌های
ضدرقابتی موضوع مواد (44) تا (48) این قانون تحصیل شده‌است از طریق مراجع ذی‌صلاح
قضائی.
9- دستور به بنگاه یا شرکت جهت عدم فعالیت در یک زمینه خاص یا در منطقه یا مناطق
خاص.
10- دستور به اصلاح اساسنامه، شرکتنامه یا صورتجلسات مجامع عمومی‌یا هیأت مدیره
شرکتها یا ارائه پیشنهاد لازم به دولت درخصوص اصلاح اساسنامه‌های شرکتها و مؤسسات
بخش عمومی‌.
11- الزام بنگاهها و شرکتها به رعایت حداقل عرضه و دامنه قیمتی در شرایط انحصاری.
12- تعیین جریمه نقدی از ده میلیون (10.000.000) ریال تا یک میلیارد
(1.000.000.000) ریال، در صورت نقض ممنوعیتهای ماده (45) این قانون.
آئین‌نامه مربوط به تعیین میزان جرائم نقدی متناسب با عمل ارتکابی به پیشنهاد
مشترک وزارتخانه‌های امور اقتصادی و دارایی، ‌بازرگانی و دادگستری تهیه و به‌تصویب
هیأت وزیران می‌‌رسد.

ماده 62- شورای رقابت تنها مرجع رسیدگی به رویه‌های ضدرقابتی است و مکلف است رأساً
و یا براساس شکایت هر شخصی اعم از حقیقی یا حقوقی از جمله دادستان‌کل یا دادستان
محل، دیوان محاسبات کشور، سازمان بازرسی کل کشور، تنظیم‌کننده‌های بخشی، سازمانها
و نهادهای وابسته به دولت، تشکل‌های صنفی، انجمن‌های حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان و
دیگر سازمانهای غیردولتی، بررسی و تحقیق درخصوص رویه‌های ضدرقابتی را آغاز و در
چهارچوب ماده (61) این قانون تصمیم‌بگیرد.
شورا مکلف است برای رسیدگی به موضوع شکایات، وقت رسیدگی تعیین و آن را به طرفین
ابلاغ نماید.

طرفین می‌‌توانند شخصاً در جلسه حضور یابند یا وکیل معرفی نمایند یا لایحه دفاعیه
به شورا تقدیم کنند.
تبصره - تخلفات موضوع فصل هشتم قانون نظام صنفی چنانچه موجب اخلال در رقابت باشد
مطابق مقررات این قانون رسیدگی خواهد شد. در صورت بروز اختلاف، حل اختلاف با
کمیته‌ای مرکب از یکی از اعضاء شورای رقابت به انتخاب رئیس شورا، یک نفر نماینده
از هیأت عالی نظارت موضوع ماده (53) قانون نظام صنفی و یک نفر به انتخاب وزیر
دادگستری خواهد بود. رأی اکثریت اعضاء این هیأت قطعی است. محل استقرار کمیته، در
وزارت دادگستری خواهد بود.

ماده 63- تصمیمات شورای رقابت به‌موجب ماده (61)، ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ به
ذی‌نفع قابل تجدیدنظر در هیأت تجدیدنظر موضوع ماده (64) این قانون است. این مدت
برای اشخاص مقیم خارج دو ماه خواهد بود. در صورت عدم تجدید نظرخواهی در مدت یاد
شده و همچنین در صورت تأیید تصمیمات شورا در هیأت تجدیدنظر، این تصمیمات قطعی است.
تبصره - در مواردی که تصمیمات شورا، به تشخیص شورا جنبه عمومی‌داشته باشد، پس از
قطعیت باید به هزینه محکوم علیه در یکی از جراید کثیرالانتشار منتشر شود.
ماده 64 - محل استقرار، ترکیب هیأت تجدیدنظر، شرایط انتخاب و نحوه تصمیم‌گیری در
این هیأت به‌شرح زیر است:
1- هیأت تجدیدنظر که در تهران مستقر خواهد بود، از افراد زیر تشکیل می‌‌شود:
الف- سه قاضی دیوان عالی کشور به انتخاب و حکم رئیس قوه قضائیه.
ب- دو صاحبنظر اقتصادی به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی و حکم رئیس جمهور.
ج- دو صاحبنظر در فعالیتهای تجاری و صنعتی و زیربنایی به پیشنهاد مشترک وزراء
صنایع و معادن و بازرگانی و حکم رئیس جمهور.
2- اعضاء هیأت تجدیدنظر باید حداقل دارای پانزده سال سابقه کار مفید و مرتبط
باشند. سایر شرایط انتخاب اعضاء و همچنین ضوابط مرتبط با دوره تصدی اعضاء، اشتغال،
عزل و رسیدگی به تخلفات اعضاء و نیز موقعیت شغلی و ضوابط استخدامی‌و حقوق و مزایای
آنان به ترتیبی خواهد بود که در بند «ب» ماده (53) و مواد (55) و (56) این قانون
ذکر شده است.
3- نحوه تصمیم‌گیری هیأت تجدیدنظر به‌شرح زیر است:
الف- تصمیمات هیأت تجدیدنظر منوط به ‌تصویب اکثریت اعضاء آن است، ولی رأی تجدیدنظر
در مورد تصمیمات ماده (61) این قانون در عین حال باید متضمن موافقت حداقل دو عضو
قاضی این هیأت باشد.
ب- هیأت تجدیدنظر می‌‌تواند، امر تحقیق و بازرسی را به مؤسسات تخصصی و اشخاص حقیقی
و حقوقی متخصص که طبق قوانین خاص تشکیل و احراز صلاحیت شده‌اند، ارجاع کند.
ج- هیأت تجدیدنظر می‌‌تواند تصمیمات شورا را نقض یا عیناً تأیید یا حسب مورد آن را
تعدیل یا اصلاح کند یا مستقلاً تصمیم دیگری بگیرد.
د- تصمیمات هیأت تجدیدنظر به‌شرح بند فوق قطعی و لازم‌الاجراءخواهد بود.
4- هیأت تجدیدنظر می‌‌تواند طرفین دعوا را برای اداء توضیحات دعوت نماید و همچنین
طرفین و یا وکیل آنها بنا به تشخیص خود می‌‌توانند حضوراً یا با ارائه لایحه دفاعیه
نسبت به ادای توضیحات در جلسه رسیدگی به پرونده مطروحه اقدام نمایند، در غیر این
صورت هیأت با توجه به مدارک و مستندات مضبوط در پرونده، تصمیم مقتضی خواهد گرفت.

ماده 65- تصمیمات شورای رقابت جز در مورد بند «12» ماده (61) ‌این قانون پس از
ابلاغ به ذی‌نفع قابل اجراء است و تجدید نظرخواهی ذی‌نفع به‌موجب ماده (63) مانع
اجراء نخواهد شد.
در هر صورت ذی‌نفع می‌‌تواند همزمان با تجدید نظرخواهی یا پس از آن تا زمان
تصمیم‌گیری هیأت تجدیدنظر، توقف اجراء تصمیم شورای رقابت را تقاضا کند و هیأت
تجدیدنظر فوراً به تقاضا رسیدگی کرده و می‌‌تواند با أخذ تأمین یا تضمین مناسب
دستور توقف اجراء تصمیمات شورای رقابت را صادر کند.
ماده 66- اشخاص حقیقی و حقوقی خسارت‌دیده از رویه‌های ضدرقابتی مذکور در این
قانون، می‌‌توانند حداکثر ظرف یک سال از زمان قطعیت تصمیمات شورای رقابت یا هیأت
تجدید نظر مبنی بر اعمال رویه‌‌های ضدرقابتی، به‌منظور جبران خسارت به دادگاه
صلاحیتدار دادخواست بدهند. دادگاه ضمن رعایت مقررات این قانون در صورتی به
دادخواست رسیدگی می‌‌کند که خواهان رونوشت رأی قطعی شورای رقابت یا هیأت تجدیدنظر
را به دادخواست مذکور پیوست کرده باشد.
تبصره - در مواردی که تصمیمات شورای رقابت یا هیأت تجدیدنظر جنبة عمومی‌داشته و پس
از قطعیت از طریق جراید کثیرالانتشار منتشر می‌‌شود، اشخاص ثالث ذی‌نفع می‌‌توانند
با أخذ گواهی از شورای رقابت مبنی بر شمول تصمیم مذکور بر آنها، دادخواست خود را
به دادگاه صلاحیتدار بدهند. صدور حکم به جبران خسارت، منوط به ارائه گواهی مذکور
است و دادگاه در صورت درخواست خواهان مبنی بر تقاضای صدور گواهی با صدور قرار
اناطه، تا اعلام پاسخ شورای رقابت از رسیدگی خودداری می‌‌نماید. رسیدگی شورا به
درخواستهای موضوع این تبصره خارج از نوبت خواهد بود.

ماده 67- شورای رقابت می‌‌تواند در کلیه جرائم موضوع این قانون سمت شاکی داشته
باشد و از دادگاه صلاحیتدار برای جبران خسارت وارد شده به منافع عمومی‌درخواست
رسیدگی کند.

ماده 68- تکالیف و محدودیت‌های اعضاء شورای رقابت، هیأت تجدیدنظر و کارکنان مرکز
ملی رقابت به‌شرح زیر است:
1- ممنوعیت شرکت در جلسات و تصمیم‌گیری در موارد موضوع ماده (91) قانون آئین
دادرسی دادگاههای عمومی‌و انقلاب در امور مدنی.
تصمیماتی که بدون رعایت این بند اتخاذ شود و منجر به تحصیل منافعی مستقیم و یا
غیرمستقیم یا معافیت از تکلیفی برای عضو مربوط شود، باطل و فاقد اثر قانونی خواهد
بود.
تبصره - چنانچه بنا به محدودیت فوق فرد یا افرادی از اعضاء شورای رقابت یا هیأت
تجدیدنظر از شرکت در جلسات شورا و تصمیم‌گیری منع شوند، شورای رقابت یا هیأت
تجدیدنظر از مرجع معرفی‌کننده عضو مزبور، درخواست معرفی عضو جایگزین را برای
رسیدگی به این موضوع می‌‌کند.
2- وظیفه حفظ اطلاعات داخلی
اعضاء شورای رقابت، هیأت تجدیدنظر و همچنین کارکنان مرکز ملی رقابت و هر شخصی که
قبلاً در این سمتها مشغول به کار بوده است، نباید اطلاعات داخلی بنگاهها، شرکتها یا
اشخاصی را که در جریان انجام وظیفه یا به این مناسبت از آنها اطلاع یافته‌اند، فاش
کنند یا به‌طور مخفیانه از آن به نفع خود یا اشخاص دیگر بهره بگیرند.
3- ممنوعیت اظهارنظر قبل از اتخاذ تصمیم
اعضاء شورای رقابت و هیأت تجدیدنظر و نیز کارکنان مرکز ملی رقابت نباید قبل از
اتخاذ تصمیم، درخصوص تخلفات بنگاهها، شرکتها یا اشخاص از مقررات این قانون به صورت
کتبی یا شفاهی اظهارنظر کنند.

ماده 69- شورای رقابت موظف است امکان دسترسی عموم به ضوابط، آئین‌نامه‌ها و
دستورالعمل‌های مرتبط با این فصل را فراهم و گزارش عملکرد سالیانه اجراء این فصل
را تنظیم و برای عموم منتشر کند.

ماده 70- تصمیمات قطعی شورای رقابت یا هیأت تجدیدنظر حسب مورد توسط واحد اجراء
احکام مدنی دادگستری اجراءمی‌‌شود.

ماده 71- آئین‌نامه اجرائی موضوع این فصل از جمله نحوه بازرسی، تحقیق، ثبت
استعلامات و وصول شکایات به پیشنهاد شورای رقابت حداکثر ظرف مدت شش‌ماه به‌تصویب
هیأت وزیران می‌‌رسد.
ماده 72- هر کس برای أخذ گواهی یا مجوزهای موضوع این فصل یا در جریان رسیدگی به
رویه‌های ضدرقابتی اعم از مرحله بازرسی و تحقیقات اظهارات خلاف واقع کند و یا از
ارائه اطلاعات و اسناد و مدارکی که می‌‌تواند در نتیجه تصمیمات شورای رقابت و هیأت
تجدیدنظر مؤثر باشد، خودداری کند و همچنین هر کس که به شورای رقابت، هیأت تجدیدنظر
و مرکز ملی رقابت مدارک و اسناد جعلی یا خلاف واقع تسلیم کند یا اطلاعات، مدارک و
اسناد مرتبط با رویه‌های ضدرقابتی را صرف‌نظر از قالب آنها به‌طور مستقیم یا
غیرمستقیم نابود کند، تغییر دهد یا تحریف کند، به حبس تعزیری از سه ماه تا یک سال
یا به جزای نقدی از ده میلیون (10.000.000) ریال تا یکصد میلیون (100.000.000)
ریال یا به هر دو مجازات محکوم خواهد شد.
چنانچه ارائه اسناد و مدارک یا بیان اظهارات خلاف واقع یا جعلی منجر به أخذ گواهی
یا مجوزهای مذکور در این فصل شده باشد، دادگاه علاوه بر تعیین مجازات مقرر در این
ماده، با تقاضای‌ذی‌نفع، حسب مورد حکم به ابطال گواهی یا مجوز مزبور صادر می‌‌کند.

ماده 73- هر کارشناس یا خبره یا صاحبنظری که شهادت یا اظهارنظر او برابر مقررات
این فصل درخواست شود و برخلاف واقع شهادتی دهد که در تصمیمات شورای رقابت و هیأت
تجدیدنظر مؤثر واقع شود، به حبس تعزیری از یک تا سه سال یا به جزای نقدی از سی
میلیون(30.000.000)ریال تا سیصدمیلیون(300.000.000)‌ریال یا هر دو مجازات محکوم
خواهد شد.
تبصره - علاوه بر مجازاتهای فوق، شهادت کذب مشمول مجازات مقرر در قانون مجازات
اسلامی‌نیز می‌‌باشد.

ماده 74- هر کس به قصد صدمه زدن به اعتبار تجاری و حرفه‌ای بنگاهها یا شرکتها و یا
مدیران یا صاحبان آنها شکایتی به شورای رقابت یا هیأت تجدیدنظر تسلیم کرده باشد که
پس از رسیدگی ثابت شود واهی بوده است، علاوه بر محکومیت به جبران خسارت به حبس از
شش ماه تا دو سال یا به جزای نقدی معادل خسارت وارده یا هر دو مجازات محکوم خواهد
شد.

ماده 75- هر کس که به موجب این فصل مکلف به حفظ اطلاعات داخلی شرکتها، بنگاهها و
یا سایر اشخاص شده است، آن را منتشر و یا افشاء کند و یا از این اطلاعات به نفع
خود یا اشخاص دیگر بهره ‌بگیرد، حسب مورد به حبس تعزیری از شش ماه تا دو سال یا
جزای نقدی از چهل میلیون (40.000.000) ریال تا چهارصد میلیون (400.000.000) ریال
یا هر دو مجازات و نیز جبران خسارات ناشی از افشاء و یا انتشار اطلاعات محکوم
خواهد شد.

ماده 76- هر یک از اعضاء شورای رقابت، اعضاء هیأت تجدیدنظر، رؤسا و کارکنان مرکز
ملی رقابت و همچنین هر یک از حقوق‌بگیران آنها و اشخاص طرف قرارداد آنها و نیز هر
شخص دیگری که از مقررات این قانون برای ضربه‌زدن به منافع مالی یا اعتبار تجاری و
حرفه‌ای اشخاص حقیقی یا حقوقی سوء‌استفاده کند، علاوه بر جبران خسارات به
حبس‌تعزیری از سه تا پنج سال یا جزاء نقدی از پنجاه میلیون (50.000.000) ریال تا
پانصد‌میلیون (500.000.000) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.

ماده 77- نقض هر یک از بندهای «1»، «2» و «3» ماده (68) این قانون تخلف
انتظامی‌محسوب می‌‌شود و مرتکب علاوه بر مجازاتهای مذکور در این قانون حسب مورد در
یکی از مراجع مذکور در بند «5» ماده (55) محاکمه خواهد شد.

ماده 78- هر کس که به هر شکلی مانع از انجام تحقیقات و بازرسی مأموران و بازرسان
مرکز ملی رقابت شود، به جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا بیست میلیون
(20.000.000) ریال محکوم خواهد شد و در صورت ادامه مانع‌تراشی به ازای هر روز،
مبلغ یک میلیون (1.000.000) ریال به جزای نقدی تعیین شده اضافه خواهد شد.

ماده 79- مجازات اشخاص حقوقی به‌شرح زیر است:
1- در صورت ارتکاب هر یک از جرائم موضوع مواد این فصل توسط اشخاص حقوقی، مدیران
آنها در زمان ارتکاب حسب مورد به مجازات مقرر در این قانون برای اشخاص حقیقی محکوم
خواهند شد.
2- چنانچه ارتکاب جرم توسط شخص حقوقی، در نتیجه تعمد یا تقصیر هر یک از
حقوق‌بگیران آن انجام گیرد، علاوه بر آنچه که مشمول بند (1) می‌‌شود، فرد مزبور
نیز حسب مورد برابر مقررات این قانون مسؤولیت کیفری خواهد داشت.
3- چنانچه هر یک از مدیران یا حقوق‌بگیران اشخاص حقوقی ثابت کند که جرم بدون اطلاع
آنان انجام گرفته یا آنان همه توان خود را برای جلوگیری از ارتکاب آن به کار
برده‌اند یا بلافاصله پس از اطلاع از وقوع جرم آن را به شورای رقابت یا مراجع
ذی‌صلاح اعلام کرده‌اند، از مجازات مربوط به آن عمل معاف خواهد شد.
تبصره- در موارد لزوم جبران خسارت، در صورت پیش بینی این امر در اساسنامه یا دخالت
اشخاص در این امر اشخاص حقوقی متضامناً با افراد مذکور در این ماده مسؤول خواهند
بود.

ماده 80- مطالبه خسارات موضوع این قانون منوط به تقدیم دادخواست به دادگاه ذی‌صلاح
است.
ماده 81- چنانچه درخصوص جرائم مذکور در این فصل، مجازاتهای سنگین‌تری در قوانین
دیگر پیش‌بینی شده باشد، مجازاتهای سنگین‌تر اعمال خواهد شد.

ماده 82- به جرائم موضوع مواد (72) تا (78)‌این فصل در دادسراها و دادگاههای
عمومی‌، مطابق مقررات جاری و مقررات این قانون و خارج از نوبت رسیدگی می‌‌شود.

ماده 83- در اجراء این قانون، ضابطان دادگستری مکلف به همکاری با شورای رقابت،
هیأت تجدیدنظر و مرکز ملی رقابت هستند.

ماده 84- مبالغ جزای نقدی مندرج در این فصل هر سه سال یک بار متناسب با رشد شاخص
بهای کالاها و خدمات مصرفی که توسط بانک مرکزی جمهوری‌اسلامی‌ایران به‌طور
رسمی‌اعلام می‌‌شود، با پیشنهاد شورای رقابت و تصویب هیأت وزیران تعدیل می‌‌شود

فصل دهم - مواد متفرقه
ماده 85- بالاترین مقام هر یک از دستگاههای اجرائی موضوع ماده (86) این قانون،
مسؤول اجراء صحیح و به موقع تکالیف مقرر شده برای آنها در این قانون می‌‌باشد و
موظف است گزارش پیشرفت کار را هر سه ماه یک‌بار به شورای عالی اجراء سیاستهای کلی
اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی ارائه نماید. در صورت تأخیر یا تعلل یا توقف در
انجام وظایف مشخص شده در این قانون بالاترین مقام دستگاه موظف است حداکثر ظرف یک
هفته فرد خاطی را به هیأت تخلفات اداری معرفی کند. هیأت موظف است پس از رسیدگی و
احراز تخلف بندهای (ج) تا (ط) ماده(9) قانون رسیدگی به تخلفات اداری را نسبت به
فرد خاطی اعمال نماید. چنانچه علت تأخیر، تعلل یا توقف، اشکال و یا نارسایی در
قانون باشد دولت موظف است حداکثر ظرف دو ماه پس از تشخیص، لایحه اصلاح قانون را با
قید یک فوریت به مجلس شورای اسلامی‌تقدیم نماید.
ماده 86- کلیه وزارتخانه‌ها، مؤسسه‌های دولتی و شرکتهای دولتی موضوع ماده(4) قانون
محاسبات عمومی‌کشور مصوب 1/6/1366 و همچنین کلیه دستگاههای اجرائی، شرکتهای دولتی
و مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت که شمول قوانین و مقررات عمومی‌بر آنها مستلزم
ذکر نام یا تصریح نام آنها است، از جمله شرکت ملی نفت ایران و شرکتهای تابعه و
وابسته به آن، سایر شرکتهای وابسته به وزارت نفت و شرکتهای تابعه آن، سازمان گسترش
و نوسازی صنایع ایران و شرکتهای تابعه آن، سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع
معدنی ایران و شرکتهای تابعه آن، سازمان در حال تصفیه صنایع ملی ایران و شرکتهای
تابعه آن، مرکز تهیه و توزیع کالا و همچنین سهام متعلق به دستگاهها، سازمانها و
شرکتهای فوق‌الذکر در شرکتهای غیردولتی و شرکتهایی که تابع قانون خاص می‌‌باشند و
بانکها و مؤسسات اعتباری در فعالیتهای اقتصادی مشمول مقررات این قانون خواهند بود.

ماده 87 – کلیه آئین‌نامه‌های مورد نیاز این قانون که مرجع تهیه آن مشخص نشده است
با پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی حداکثر ظرف مدت‌شش‌ماه به تصویب هیأت
وزیران خواهد رسید. آئین‌نامه‌های موضوع فصل سوم این قانون که مرجع تهیه آنها مشخص
نشده باشد به پیشنهاد وزارت تعاون با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و
به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

ماده 88– وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است هر شش‌ماه یک بار گزارش عملکرد
اجراء این قانون را به تفکیک مواد و تبصره‌ها به مجمع تشخیص مصلحت نظام و مجلس
شورای اسلامی‌ارائه و برای اطلاع عموم منتشر نماید.

ماده 89 – این قانون از شمول ماده (161) قانون برنامه چهارم‌توسعه اقتصادی،
اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی‌ایران مستثنی است.

ماده 90 ـ چنانچه دولت به‌هردلیل قیمت فروش کالاها یا خدمات بنگاههای مشمول
واگذاری و یا سایر بنگاههای بخش غیردولتی را به قیمتی کمتر از قیمت بازار تکلیف
کند، دولت مکلف است مابه‌التفاوت قیمت تکلیفی و هزینه تمام شده را تعیین و از محل
اعتبارات و منابع دولت در سال اجراء پرداخت کند و یا از بدهی این بنگاهها به
سازمان امور مالیاتی کسر نماید.

‎‎‎‎ماده 91 ـ به منظور تأمین شرایط هرچه مساعدتر برای مشارکت و مسؤولیت‌پذیری
بخش غیردولتی در فعالیتهای اقتصادی:
الف ـ کلیه کمیسیونهای مجلس شورای اسلامی ‌می‌‌توانند در بررسی لوایح و طرحهای
اقتصادی نظر مشورتی فعالان اقتصادی را کسب و مورد استفاده قرار دهند.
ب ـ کلیه کمیسیونها، هیأتها، شوراها و ستادهای تصمیم‌گیری در دولت مجازند در
تصمیمات اقتصادی خود، نظر فعالان اقتصادی را جویا شده و مورد توجه قرار دهند.
دولت موظف است عضویت رئیس یا نماینده اطاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و اطاق
تعاون در شوراهای تصمیم‌گیری اقتصادی را از طریق اصلاح قانون یا آئین‌نامه‌های
مربوطه رسمیت بخشد. از این پس رئیس اطاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و اطاق
تعاون به‌عنوان عضو رسمی‌به ترکیب اعضاء شورای اقتصاد، هیأت امناء حساب ذخیره
ارزی، هیأت سرمایه‌گذاری خارجی (موضوع قانون جلب و حمایت سرمایه‌گذاری خارجی) و
هیأت عالی واگذاری(موضوع قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری
اسلامی‌ایران) اضافه می‌‌شود.
ج ـ قوه قضائیه موظف است با تشویق ارجاع پرونده‌های اقتصادی به داوری، در داوری
این‌گونه پرونده‌ها و همچنین بازرسی در موضوعات اقتصادی، از ظرفیتهای کارشناسی بخش
غیردولتی نهایت استفاده را به‌عمل آورد.
د ـ اطاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و اطاق تعاون موظفند در ایفاء نقش قانونی
خود به عنوان مشاور سه قوه،‌ساز و کار لازم برای ساماندهی و هماهنگی تشکلهای
اقتصادی و کسب نظرات فعالان اقتصادی را فراهم نموده و با کمک به ایجاد فضای تعامل
سازنده بخش خصوصی با ارکان حکومت، در مسائل اقتصادی پیشنهادهای کارشناسانه لازم را
ارائه نمایند. در این راستا، اطاقها موظفند با تأسیس واحد پایش و پیگیری اجراء
سیاستهای کلی اصل‌چهل وچهارم(44) قانون اساسی ، گزارش‌های منظم لازم را به
شورای‌عالی اجراء سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم(44) قانون اساسی ‌تقدیم نمایند و
همچنین پیش‌نویس قانون «ایجاد فضای مساعد کارآفرینی و رفع موانع کسب و کار»‌را
تهیه و ارائه کنند.
ماده 92- از تاریخ تصویب این قانون کلیه قوانین و مقررات مغایر با آن نسخ می‌‌گردد
و مادام که در قوانین بعدی نسخ و یا اصلاح مواد و مقررات این قانون صریحاً و با ذکر
نام این قانون و ماده مورد نظر قید نشود، معتبر خواهد بود.

قانون فوق مشتمل بر 92 ماده و 90 تبصره در جلسه علنی روز دو‌شنبه مورخ‌هشتم بهمن
ماه یکهزار و سیصد و هشتاد و شش مجلس شورای اسلامی‌تصویب و در تاریخ 25/3/1387 از
سوی مجمع تشخیص مصلحت نظام موافق با مصلحت نظام تشخیص داده شد./ن
علی لاریجانی
رئیس مجلس شورای اسلامی
بانک ها و مؤسسات طرف تفاهم
* آدرس ساختمان شماره 1: تهران/ خیابان ولیعصر/ خیابان بزرگمهر/ خیابان برادران مظفر شمالی /شماره 88
دفتر مدیرعامل: 66497329-66402562  شماره تماس: 32-66499630
* آدرس ساختمان شماره 2: تهران/ خیابان کریم‌خان زند/ خیابان میرزای شیرازی/ خیابان شهید فریدون نژادکی/ شماره 13
دفتر مدیرعامل: 3-88845242  شماره تماس: 11-88842609 نمابر: 88845241
تمامی حقوق این درگاه اینترنتی متعلق به صندوق ضمانت سرمایه گذاری تعاون است.